Економија, финансии, бизнис

Контакт

Зошто Израел сè уште не ги чувствува економските последици од војната со Иран?

Зошто Израел сè уште не ги чувствува економските последици од војната со Иран?

Структурата на израелската економија игра клучна улога, со дополнителна заштита обезбедена од специфичен енергетски модел.

Еден од двата главни играчи во тековната војна на Блискиот Исток сè уште не претрпел значителни економски последици. Израел досега почувствувал само ограничени ефекти. Инфлацијата предизвикана од конфликтот со Иран и неговите пошироки регионални и глобални последици остана умерена по еден месец, особено кога станува збор за цените на горивата на бензинските пумпи.

Израелските возачи ќе почнат да ги чувствуваат последиците од војната дури на почетокот на април, кога владата, која месечно ги регулира максималните цени на горивата, ќе го земе предвид неодамнешното зголемување на цените на нафтата. Цената на литар безоловен бензин 95 тогаш би можела да надмине 8 шекели (2,20 евра), што е зголемување од повеќе од 15 проценти и приближување кон нивоата забележани по руската инвазија на Украина во 2022 година, пишува „Ле Монд“.

Во конфликтот со Иран и неговите сојузници, кој во Израел се перцепира како „егзистенцијален“, економските последици, и меѓународните и домашните, во моментов се само секундарна тема во јавната дебата. Ова првенствено се должи на структурата на израелската економија, која е во голема мера ориентирана кон услуги и помалку зависна од енергетски интензивните индустрии. Покрај тоа, посебната енергетска структура обезбедува одредена заштита: домашното производство на природен гас учествува со 45 проценти во енергетскиот микс, во споредба со 37 проценти за нафтата, што му дава на Израел свој пристап до изворите на енергија потребни за производство на повеќе од 70 проценти од електричната енергија.

Војната имаше мешано влијание врз секторите. Честите ракетни напади ја ослабнаа потрошувачката, а туризмот повторно опаѓа. Од друга страна, некои сектори имаат корист, како што е одбранбената индустрија. Технолошкиот сектор, клучен за извозот, остана силен.

Новата криза доаѓа во време кога израелската економија едвај се опорави од шокот од нападите од 7 октомври 2023 година. 2025 година беше релативно добра година: растот се забрза, инфлацијата беше потисната, невработеноста беше многу ниска, а финансиските пазари беа силни. По скромниот раст од еден процент во 2024 година, БДП порасна за 2,9 проценти во 2025 година.

Главното ограничување за побрз раст беше недостигот на работна сила, првенствено поради мобилизацијата на резервистите и суспендирањето на работните дозволи за Палестинците. Со стапка на невработеност од 2,7 проценти во февруари, Израел практично достигна целосна вработеност, а работодавците се свртеа кон вработување нови имигранти.

Сепак, војните доаѓаат со огромна цена: од октомври 2023 година, Израел изгуби околу 8,5 проценти од својот потенцијален БДП, или 177 милијарди шекели (околу 49 милијарди евра). Вкупните трошоци од сегашниот конфликт ќе зависат од неговото времетраење, обемот на уништувањето, бројот на мобилизирани резервисти и влијанието врз потрошувачката и трговијата.

Централната банка предупредува дека владата можеби ќе мора да ги зголеми даноците, иако ова е политички чувствително во изборна година.

Слично

Поврзани вести