Европа влегува во подготовките за претстојната зимска сезона со најниски залихи на природен гас во последните пет години, додека тензиите на Блискиот Исток и ограниченото снабдување со течен природен гас (ЛНГ) дополнително го зголемуваат ризикот од нови скокови на цените на енергијата.

Според анализата на „Ројтерс“, европските складишта за природен гас во моментов се полни со околу 55 проценти, што е најниско ниво за овој период од годината уште од 2021 година.

Иако моменталниот обем на резерви не укажува на непосредна опасност од недостиг, анализата истакнува дека пониското ниво на залихи ќе ја направи Европа почувствителна на временските услови, но и на можни нарушувања на меѓународниот пазар на енергија.

Натпревар за течен природен гас со Азија

По почетокот на војната во Украина во февруари 2022 година, европските земји значително ја намалија својата зависност од рускиот гас што се испорачува преку цевководи и станаа меѓу најголемите светски увозници на течен природен гас. Ваквата промена донесе и нови предизвици, бидејќи Европа сега го дели глобалниот пазар со азиските земји, кои исто така се натпреваруваат за ограничените количини ЛНГ.

По интензивирањето на конфликтот меѓу Соединетите Американски Држави и Иран, темпото на увоз на течен природен гас во Европа се забави, додека азиските купувачи повторно ги зголемија своите набавки на овој енергенс.

Пазарните податоци покажуваат дека увозот на течен природен гас во Европа во јули би можел да изнесува околу 6,3 милиони тони, што би било најниско месечно ниво од септември 2024 година.

Ранливост преку Ормускиот Теснец и падот на залихите на дизел

Дополнителна неизвесност предизвикува Катар, еден од најголемите извозници на течен природен гас во светот. Пред избувнувањето на сегашната криза, оваа земја учествуваше со приближно една петтина од вкупните светски залихи на ЛНГ, па секое евентуално нарушување на сообраќајот низ Ормускиот Теснец би можело значително да ги отежни испораките на овој енергенс.

Покрај проблемот со снабдувањето со природен гас, Европа се соочува и со сериозни предизвици на пазарот на дизел, кој игра клучна улога во транспортот, индустријата и системите за греење. Залихите на дизел во европските земји паднаа на најниско ниво од 2022 година, додека прекините на Блискиот Исток дополнително ја намалија достапноста на увозот.

Според проценките, блага зима би можела да ѝ овозможи на Европа да избегне посериозни тешкотии. Меѓутоа, доколку студениот период биде подолг и поинтензивен, се очекува брз пораст на потрошувачката и дополнителен силен притисок врз европскиот енергетски систем.