Компаниите во американската индустрија за марихуана имаат големи очекувања за раст на пазарот на ЕУ, поради полесните регулативи и пониските даноци. Еве зошто би можела да процвета во индустрија од 50 милијарди долари, надминувајќи ги дури и Соединетите Американски Држави.

Алекс Квон, коосновач и извршен директор на производителот на опрема за вејпинг Active со седиште во Калифорнија, почна да ја продава својата технологија за уреди за вејпинг со THC и масло од канабис на компании во Велика Британија пред околу две години.

„Прво само стапнавме на европскиот пазар, но сега сме веќе во костими за капење. И стигнавме до стомакот, ( сега се влезени подлабоко, сериозно присутни на пазарот, но сè уште не се целосно внатре)“, вели 40-годишниот Квон, кој ја основал компанијата во 2018 година. „Наскоро ќе нурнеме.“

„Актив“, за која „Форбс“ проценува дека има годишен приход од повеќе од 100 милиони долари, продава уреди за вејпирање со масло на некои од најголемите компании за канабис во САД. Тука се „Трулив“, „Грин Тамб Индастрис“ и „Куралиф“.

Пенетрација на европскиот пазар

Пред неколку години, компанијата немаше бизнис во Европа. Денес, повеќе од пет проценти од нејзините приходи доаѓаат од компаниите за канабис во Велика Британија. Таа земја ја легализираше медицинската марихуана во 2018 година. Германија ја легализираше медицинската употреба во 2017 година и отвори ограничен рекреативен пазар во 2024 година. Квон моментално преговара за договор со бренд од ЕУ. Тоа дополнително би ги проширило операциите на Active во Европа. „Европа лесно би можела да стане 20 проценти од нашите приходи“, вели тој.

Квон не го сфаќа лесно проширувањето надвор од Америка. Европската Унија, каде што околу 25 земји имаат некаков вид легализација или декриминализација на канабисот, би можела да стане пазар од 50 милијарди долари годишно, наведува „Витни Економикс“. Условот е проширување на реформите низ целиот континент. И Квон сака Актив да биде дел од таа индустрија од самиот почеток.

„Мислам дека Европа е бојното поле каде што ќе се одлучува за судбината на канабисот. Таа е портата кон остатокот од светот“, вели Квон. Се очекува пазарот на канабис во САД да порасне од 32 милијарди долари годишна продажба на околу 46 милијарди долари. И тоа во следните три години. Тоа претставува стапка на раст од 44 проценти, покажуваат податоците од BDSA.

Европа како нова Мека

Од друга страна, очекувањата се дека пазарот на ЕУ ќе порасне за дури 115 проценти во истиот период. Американските компании за канабис не можат да транспортираат производи преку државните граници. Во ЕУ е дозволено одгледување на растението во една земја и извоз низ целиот континент.

Засега, пазарот на канабис во ЕУ е сè уште мал. Според претстојниот извештај од „Прохибишн партнерс“, се очекува годишната продажба да достигне 1,2 милијарди долари оваа година. Се предвидува дека пазарот ќе порасне на 2,6 милијарди долари до 2028 година. Во следните десет години, тој ќе се искачи на шест милијарди долари, што е раст од повеќе од 400 проценти во споредба со сегашното ниво. Германија, најголемата економија во ЕУ и најразвиениот легален пазар за марихуана на континентот, минатата година оствари продажба од околу 500 милиони долари. Се очекува до крајот на 2025 година да достигне речиси една милијарда долари.

Велика Британија, која не е дел од ЕУ по Брегзит во 2020 година, моментално има медицински пазар вреден околу 255 милиони долари годишно. Холандија и Швајцарија започнаа пилот-програми за тестирање на рекреативната употреба на канабис. Полска, Чешка и други земји започнаа медицински програми. Малта и Луксембург моментално имаат програми за рекреативна употреба. Франција предложи мерки за легализација на медицинскиот канабис.

Постојат финансиски стимулации во ЕУ, а не во САД

Во САД, 38 држави имаат некаков вид легализација и минатата година остварија 32 милијарди долари од продажба на легален канабис. Европскиот пазар моментално е со големина на економијата на канабис во државата Њу Џерси. Сепак, потенцијалот за раст и практичните регулативи што дозволуваат канабисот легално да се одгледува во земји како Шпанија и Португалија и да се извезува во други земји, создадоа силна инвестициска база за некои американски компании кои инвестираа стотици милиони долари на пазарот на ЕУ.

Бо Витни, основач на фирмата за анализа на пазарот на канабис „Витни економикс“, вели дека Европа е пазар кој е премногу важен за да се игнорира. Иако САД имаа голема предност - Калифорнија ја легализираше медицинската марихуана во 1996 година - европскиот пазар се карактеризира со соработка со владите и финансиски стимулации што САД ги немаат. (Влегувањето на европскиот пазар е скапо и бара многу. Компаниите мора да имаат производствени капацитети со GMP сертификат на ЕУ, што всушност е предност за инвеститорите бидејќи ја намалува конкуренцијата. Некои земји дозволуваат само фармацевтски производи од канабис.)

Во САД, само 27 проценти од компаниите за канабис се профитабилни. Тие се оптоварени со федерални забрани, прекумерна регулација и високи даноци на државно и локално ниво. Поранешниот претседател Џо Бајден започна федерален преглед со цел рекласификација на марихуаната како помалку опасна супстанца. Да ве потсетиме, моментално е во истата категорија и како хероин и ЛСД. Сепак, Агенцијата за борба против дрога на САД (DEA) го запре овој процес. И сега, со Доналд Трамп, реформите се ставени на чекање, и покрај фактот дека Трамп ги поддржа промените во законите за марихуана за време на кампањата.

„Пазарот во САД функционира од држава до држава и е нефункционален“, вели Витни. „Од инвестициска перспектива, тоа е висок ризик со низок поврат - што е сосема погрешно.“

Пазарот на ЕУ значително пофункционален

Спротивно на тоа, земји како Германија пристапија кон легализацијата на практичен начин, интегрирајќи го канабисот во постојниот медицински систем. Во Велика Британија и Германија, пациентите можат да одат кај својот матичен лекар за рецепт за марихуана. Можат да го подигнат во обични аптеки или да го нарачаат од онлајн аптеки, кои го испраќаат по пошта на нивната домашна адреса.

„ Curaleaf“, со седиште во Масачусетс, моментално е најголемиот американски играч на европскиот пазар. Се прошири во Велика Британија и ЕУ во 2021 година кога ја купи „Емак Лајф Сајансис“. Станува збор за вертикално интегриран синџир на медицински канабис кој има локации за одгледување, производствени и дистрибутивни капацитети низ Германија, Италија, Португалија, Шпанија и Велика Британија во вредност од 286 милиони долари (од кои 50 милиони долари во готово и 17,5 милиони акции на Curaleaf).

Борис Џордан, основач и извршен директор на Curaleaf, за време на конференциски повик во врска со аквизицијата на Emmac изјави дека европскиот пазар „на крајот ќе се натпреварува со американскиот“.

Оттогаш, „Emmac“ е интегриран во меѓународната деловна стратегија на „ Curaleaf “ и стана „Curaleaf International“. Кога се гледа растот на приходите, меѓународниот бизнис на Curaleaf далеку го надминува растот во САД. Минатата година, Curaleaf International оствари приход од 105 милиони долари, што е зголемување од 72 проценти во однос на 2023 година, кога приходот изнесуваше 61 милион долари. Во САД, од друга страна, Curaleaf оствари приход од 1,2 милијарди долари во 2024 година, што е за 1.000 проценти повеќе од приходите на европската филијала, но сепак претставува мал пад од 1,3 милијарди долари во 2023 година.

ЕУ на крајот ќе се натпреварува со Америка

Хуан Пабло Мартинез, извршен директор на Curaleaf International, верува дека предвидувањето на Џордан брзо се остварува. „Целокупниот пазар што можеме да го освоиме дефинитивно е таму, стапките на раст се таму и уверен сум дека овој пазар ќе стане поголем“, вели Мартинез.

Во меѓувреме, „Кукикс“, иконскиот бренд за канабис основан од музичарот и претприемач Бернер, продава канабис во Велика Британија, Германија, Израел и Тајланд, а наскоро планира да започне со продажба и во Австралија. Работејќи под лиценца, „Куки“ има договори со три компании кои ги одгледуваат нивните сорти во Португалија, Германија и Канада.

Паркер Берлинг, претседател на „Куки“, вели дека првично меѓународната експанзија била дел од стратегијата да се биде првиот американски бренд во секоја земја каде што марихуаната е легална. Сега, „меѓународниот сектор е најбрзо растечкиот дел од нашата компанија“, вели Берлинг. „Со години продаваме на меѓународно ниво, но во последните неколку месеци и до крајот на оваа година, тоа станува значаен дел од нашиот бизнис.“

Вил Мук, коосновач на лондонската фирма за приватен капитал „Артемис Граут Партнерс“, која управува со средства во вредност од речиси 400 милиони долари, го удвојува својот фокус на Европа. Мук вели дека „Артемис“, која инвестираше 200 милиони долари во американски компании за канабис од 2018 година, повеќе не бара активно инвестициски можности во Северна Америка. Од 2022 година, „Артемис“ инвестираше околу 25 милиони долари во европски компании, вклучувајќи ја и данската фирма за екстракција на канабис „Валкон“, а Муек верува дека постои можност да се инвестираат уште 50 милиони долари во ЕУ.

Исто така, постои и песимизам.

Секако, не се сите оптимисти за Европа. Кристофер Интон, аналитичар во Morning Star кој ги следи компаниите за канабис, вели дека таков прилив на интерес од САД и особено од Канада, која може легално да извезува марихуана во ЕУ, е неодржлив.

„Перспективите за меѓународна медицинска марихуана се ветувачки, но тоа е исто така место каде што секој што се бори ја гледа можноста како дар од Бога“, вели Интон. „Ако сите го гледаат како дар од божји дар, веројатно нема да биде дар од божји дар за никого.“

Впрочем, индустријата веќе слушнала слични ветувања. Кога Канада федерално го легализираше канабисот во 2019 година, инвеститорите го преплавија пазарот со капитал верувајќи дека Канада може да го снабди својот домашен пазар, САД и остатокот од светот. Додека реформите во САД застанаа, канадските производители останаа со вишок залихи, цената на канабисот по килограм падна, а компаниите оттогаш се борат да преживеат. Истото би можело да се случи и во Европа, но со население од 745 милиони луѓе, би било потребно многу канабис за да се сруши пазарот.