ЗЕМЈА ОД РЕГИОНОТ: Финансиската писменост расте, но во едно заостануваат зад ЕУ
Финансиската писменост на Хрватите континуирано се зголемува. Според истражувањето на Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД) од 2023 година, Хрватска се приближува до развиените европски земји, но, иако Хрватите добро ја познаваат теоријата, истражувањата покажуваат и дека тие слабо ја применуваат во пракса: финансиското знаење на граѓаните се зголемило на 70 oтсто, но примената на она што е научено во реални ситуации останала на 59 отсто. Ова значи дека многумина не го применуваат она што го научиле во реални ситуации, пренесува Индекс.хр.
Иако е импресивно што Хрватска е меѓу само петте земји во кои мажите и жените се подеднакво финансиски писмени, со 62 отсто од постигнатите поени во студијата на ОЕЦД, дигиталната финансиска писменост на Хрватите е загрижувачка, каде што со 49 отсто тие се значително под просекот на сите земји вклучени во студијата (53 отсто) и под просекот на ОЕЦД (55 отсто).
Имено, Хрватите сè повеќе користат онлајн и мобилни платформи за плаќања, трансфери на средства, инвестиции и секојдневни банкарски услуги, но помалку од една четвртина редовно проверуваат дали онлајн финансиската услуга што ја користат е законски регулирана, додека повеќе од половина никогаш не ги менуваат лозинките за онлајн банкарство. Ваквите навики ги прават ранливи на онлајн измами, кражба на идентитет и други форми на дигитален криминал, кои стануваат сè почести во последниве години: според податоците од Министерството за внатрешни работи, во 2024 година има зголемување на сајбер криминалот за 21,7 отсто во споредба со претходната година.
Според најновото истражување спроведено од Ипсос во 2023 година, дури 45 проценти од граѓаните велат дека нивните приходи биле пониски од нивните трошоци за живот барем еднаш годишно. Кога тоа се случува, Хрватите, според резултатите од истражувањето, често позајмуваат пари, користат дефицит или се откажуваат од некои основни животни потреби. Ова делумно се должи на недостаток на планирање и лошо управување со личните финансии, односно проблеми што можат да се спречат со образование.Foto: Shutterstock
