Истурениот гас, доколку се собере и искористи, би можел во голема мера да придонесе за напојување на електричната мрежа на Ирак. Наместо тоа, Ирак го увезува од Иран.

Војната во Иран влијае на Ирак исто колку и на која било друга земја. Ирак, кој има петти најголеми докажани резерви на нафта во светот, не може сигурно да се снабдува со храна.

Исто така, ниту да обезбеди електрична енергија за своите домови, ниту, во овој момент, целосно да ги плати своите државни службеници.

Војната можеби ги донесе неговите проблеми до кулминација, но тие се натрупуваат со децении како резултат на војните од 1980-тите. Исто така, постои лошо финансиско управување и прекумерна зависност од соседите. Сегашните прекини во Ормутскиот теснец ги намалија приходите од извоз на нафта во Ирак.

Инженерот Али Џабар, еден од најпочитуваните експерти за управување со кризи во Ирак, отворено ги искажа овие ставови, нагласувајќи дека земјата е на пресвртница.

Колку губи Ирак поради увозот на гас?

„Губиме помеѓу шест и осум милијарди долари годишно само со увоз на гас за електрани. Тоа е срам за управувањето со енергетскиот сектор на земјата“, вели Џабар.

Секој ден, повеќе од 1.400 гасни факели горат во јужните нафтени полиња на Ирак, ослободувајќи огромни количини природен гас во атмосферата како нуспроизвод од екстракцијата на сурова нафта. Ирак произведува околу 3,1 милијарди кубни стапки од овој гас дневно.

Речиси една третина, околу милијарда кубни стапки, едноставно се горат и фрлаат.

Според Глобалниот извештај на Светската банка за 2025 година за палење гас, Ирак е меѓу трите најголеми „прекршители“ во светот кога станува збор за палење гас, зад Русија и Иран.

Овој неискористен гас, доколку се собере и искористи, би можел многу да придонесе за напојување на ирачката електрична мрежа. Наместо тоа, Ирак увезува гас од Иран.

Сега доаѓа интригантниот дел. Од септември 1980 до август 1988 година, Ирак и Иран водеа една од најбруталните војни на 20 век.

Проценките за вкупниот број на воени и цивилни жртви се движат од еден до два милиони луѓе. Двете земји војуваа за реката, границите и доминацијата во Персискиот Залив. Ниту една страна не победи. А денес, Ирак му плаќа на Иран помеѓу четири и осум милијарди долари годишно за увоз на гас. Тој е потребен за да го одржи работењето на своите гасни електрани, кои Ирак истовремено ги гори на изворот.

Проблем што се крие пред очи

Колку од електричната енергија на Ирак зависи од иранското снабдување? Ирачкото Министерство за електрична енергија наведува дека, во случај на прекин на увозот на гас од Иран, земјата би изгубила повеќе од 30 отсто од својата електрична енергија. Други проценуваат дека овој удел е поблиску до 40 отсто.

Во земја каде што летните температури редовно надминуваат 49 степени Целзиусови и каде што семејствата веќе се потпираат на приватни дизел генератори за да преживеат дневни прекини на електричната енергија, таа бројка не е само теоретска.

„Земја како Ирак, втор најголем производител и извозник во ОПЕК, а ние сè уште зависиме од увозот на гас од Иран и електрична енергија од нашите соседи. Нема смисла“, рече Џабар во емисијата.

Ова не е само прашање на гас. Ирак зависи и од Турција, нејзиниот северен сосед, за голем дел од своите водни ресурси. Реките Тигар и Еуфрат, кои ја одржуваат цивилизацијата во овој дел од светот илјадници години, се полнат со топење на снегот и врнежи во планинските региони на Турција.

Турција изгради широка мрежа од брани низводно, а двете земји никогаш не потпишаа обврзувачки договор за да му гарантираат на Ирак минимално снабдување со вода, пренесува Forbes Bosna.

foto freepik.com