Војната во Иран доведе до поскапување на ф'стаците
Иран е втор најголем производител на ф'стаци во светот. Тие често се состојка во сладолед, чоколадо и пијалaци. Конфликтот дополнително ја ограничува понудата на веќе стегнатиот пазар, во време кога побарувачката на потрошувачите брзо расте.
„Тргувањето со ф'стаци во земјата беше комплицирано поради санкциите и геополитичките тензии дури и пред војната“, рече Ник Мос, аналитичар на пазарот на ореви во „Експана Маркетс“.
Понискиот принос во 2025 година, кој не ги исполни очекувањата, како и прекините во комуникацијата во јануари за време на владиното задушување на граѓанските немири, што го отежнаа координирањето на извозот, дополнително ја ограничија понудата.
„Избивањето на војната на крајот на февруари дополнително ја влоши ситуацијата бидејќи „ја влоши веќе ограничената ситуација“ и доведе до намалување на количините на ф'стаци, кои се сè потешко се испорачуваат на светските пазари“, рече Мос.
Светската потрошувачка на ф'стаци нагло се зголеми откако чоколадните плочки полнети со ф'стаци, познати како „Дубаи чоколадо“, станаа вирални на TikTok и Instagram кон крајот на 2023 година.
Овој тренд значително ја зајакна побарувачката во Европа, Блискиот Исток и Азија. Големите брендови за храна, како што се Häagen-Dazs и Táche, вклучија ф'стаци во својата понуда на сладолед и билни пијалоци, додека Starbucks дополнително го популаризираше кафето со вкус на ф'стаци. Според податоците од компанијата Expana, референтните цени за ф'стаци во САД се зголемија за околу 30 проценти во двете години од крајот на 2023 година.
Според податоците од Министерството за земјоделство на САД, Иран придонесува со приближно една петтина од светското производство на ф'стаци и една третина од извозот, додека САД обезбедуваат приближно 40 проценти од производството и приближно половина од светските испораки.
Поради војната со Иран, која го ограничува снабдувањето и ги нарушува трговските текови, цените на ф'стаците достигнаа 4,57 долари за фунта во март, највисоко од мај 2018 година, според податоците на Expana.
foto freepik.com/8photo
