Во Иран бензинот е поевтин од вода, но платите откриваат сурова реалност: Еве колку навистина чини животот во Иран
Каков е навистина животот во Иран: Колку чинат храната и горивото во земја под притисок од санкциите
Кога денес се споменува Иран, најчесто се мисли на геополитички тензии, договори за нафта и нуклеарната програма. Но зад политичките наслови се крие секојдневниот живот на повеќе од 90 милиони луѓе кои живеат и работат во економија што со децении функционира под строги меѓународни санкции.
Иран, земја со богата историја и култура, денес е пример за општество кое научило да се прилагодува. Поради долгогодишните економски ограничувања, државата развила таканаречена „економија на отпор“, потпирајќи се главно на сопствено производство – од храна до автомобили.
Како резултат на тоа, иранскиот пазар изгледа значително поинаку од европскиот, особено кога станува збор за цените.
Евтино гориво и ниски комуналии
Она што често предизвикува изненадување се цените на енергијата. Иран, како земја богата со нафта, силно ги субвенционира горивото и комуналните услуги за да го заштити стандардот на граѓаните.
Во рамките на месечната квота од 60 литри, еден литар бензин чини околу 0,26 евра, што е меѓу најниските цени во светот.
Ниските цени важат и за комуналните услуги. Основните трошоци за струја, вода и греење за стан од околу 85 квадратни метри во Техеран изнесуваат во просек околу 13 евра месечно.
Домашниот интернет, иако е подложен на одредени ограничувања и филтри, чини околу 6 евра месечно.
Колку чини храната
Поради санкциите, увозот на странски производи е ограничен и скап, па иранските продавници се полни со домашни брендови. Поради тоа, основните прехранбени производи се релативно евтини:
Леб (500 грама): околу 0,46 евра
Млеко (1 литар): околу 0,56 евра
Јајца (12 парчиња): околу 1,16 евра
Пилешко месо (1 кг): околу 2,56 евра
Оброк во ресторан: околу 4,24 евра
Јавниот превоз исто така е достапен – билетот чини од 0,15 до 0,51 евро.
Културата на дружење во кафулиња и ресторани е силно присутна, а пристапните цени на храната и пијалаците им овозможуваат на граѓаните да водат активен општествен живот. Чајот, кој е традиционален пијалак во Иран, во просек чини околу 0,26 евра.
Просечна плата и инфлација
Сепак, овие цени треба да се гледаат во контекст на приходите. Долгогодишните санкции значително влијаеле врз вредноста на иранската валута – риалот, што довело до висока инфлација и пад на куповната моќ.
Просечната месечна плата во Иран изнесува околу 306 евра.
Тоа значи дека, иако основните потреби се релативно достапни – како храна, превоз и комуналии – купувањето увезени производи, нова технологија, автомобили или патувања во странство е луксуз што многумина не можат да си го дозволат.
Живот меѓу ограничувања и адаптација
И покрај економските предизвици, животот во Иран не е толку мрачен како што често се прикажува во странските медиуми. Станува збор за високо образовано општество со голем број инженери, лекари и научници.
Граѓаните се снаодливи – користат различни начини за да ги заобиколат дигиталните ограничувања, развиле домашни верзии на популарни апликации слични на Uber или Amazon и се потпираат на локално производство.
Секојдневниот живот во Техеран е мешавина од модерен урбан ритам и традиционални вредности, каде луѓето, како и насекаде во светот, се обидуваат да работат, да се дружат и да живеат најдобро што можат во рамките на условите што им се наметнати.
