Бурата сè уште не стивнува по словенечкиот „нон-пејпер“ пред две недели, кој предвидува прецртување на границите на шест балкански земји, поделба на БиХ и создавање „Голема Албанија“ и „Голема Србија“, новиот, далеку посериозен предлог се појави дека потекнува од француската и германската кујна, пренесува српски телеграф.

Се предвидува Автономна област Северно Косово, посебен статус за Српската православна црква, Митровица како заедничка економска зона, но и независност на Косово.

Додека официјална Приштина дава воздржани изјави во врска со овој предлог, германскиот амбасадор во Косово и Метохија негира дека документот е француско-германски и тврди дека станува збор за лажни вести, претседателот на Србија вели дека е позагрижен за целата приказна и дека е напишано од некој „фантастично информиран“ во темата.

За само две недели, во јавноста се појави информација за постоење на два документи зад кои никој официјално не застана, но содржат сериозни предлози што уште посериозно кренаа бура во регионот, чии граници беа прецртани.

„Нон-пејпер“ за косовското прашање

Приштинскиот весник „Коха диторе“ ја објави содржината на наводниот „нон-пејпер“, каде беше наведено дека „Косово и Србија ќе ги почитуваат меѓусебниот суверенитет и територијалниот интегритет и ќе има автономна област на Северно Косово.“

Меѓу другите точки, се наведува дека Српската православна црква ќе има посебен статус, додека Митровица ќе биде заедничка економска зона. Сите досега постигнати договори треба да се спроведат, а конечниот договор треба да се постигне до февруари 2022 година. Се наведува дека документот е подготвен од Германија и Франција, како заедничка иницијатива на овие две земји за продолжување на дијалогот и заклучување со конечен договор. Сепак, автентичноста на овој труд не можеше да се потврди, но се однесуваше на извадоци од дипломатските кругови.

Германскиот амбасадор во Приштина, Џерн Роде, ги негираше тврдењата на медиумите дека Германија стои зад документот и рече дека тоа е лажна вест.

- Можеби има документ, но тој сигурно не е француско-германски. Ние целосно го поддржуваме дијалогот меѓу ЕУ и Мирослав Лајчак, како што повтори германскиот министер за надворешни работи Мас во Приштина минатиот четврток - напиша Роде на Твитер.

Сепак, претседателот на Србија, Александар Вучиќ, тврди дека е загрижен за содржината, бидејќи може да се види дека документот е напишан од некој што е фантастично запознаен со темата.

- Ги познавам сите луѓе кои се занимаваат со Косово, ги има околу 50 во светот. Ги познавам сите луѓе, се сомневам во една личност, станува збор за една жена, многу паметна, која е запознаена со темата. Овој „нон-пејпер“ е напишан и осмислен од некој кој е многу попаметен, поитар и попаметен од мене, но препознавањето е страшно - рече Вучиќ и додаде дека ќе го анализираат она што им е кажано, но исто така истакна дека тој е за нив заемно признавање неприфатливо.

Сепак, тој потенцираше дека никој не му покажал таков документ на Белград и дека не сака ништо да прејудицира.

„Чувство на пулс“ или обид да се направи основа за продолжување на дијалогот?

„Чувство на пулс“ или обид да се направи основа за најавеното продолжување на преговорите меѓу Белград и Приштина во Брисел на 11 мај може да биде позадината на поставувањето на приказната за француско-германскиот „нон-пејпер“ за решавање на косовското прашање .

Вака ги гледа работите Слободан Зечевиќ од Институтот за европски студии, изјавувајќи дека не знае кој стои зад овој наводен документ, но дека се согласува со српскиот претседател Александар Вучиќ дека тој е напишан од „некој што е паметен и лукав“.

- Можно е ова да е обид на ЕУ да се подготви за разговори во мај, бидејќи веќе долго време немало ништо конкретно на маса за што би можело да се разговара - наведува Зечевиќ.

На прашањето дали станува збор за индиректен тест балон, зборуваше и претседателот Вучиќ, кој рече дека не може да го тврди тоа.

- Да ги разгледаме работите, да погледнеме, да дојдеме до тоа, да видиме дали моите сомнежи се оправдани, дали таа личност го составила тој труд. Јас точно знам кој можеше да го стори тоа, бидејќи не е можно тоа да биде некој што не знае и кој не беше на секоја средба - истакна Вучиќ.

Владата на привремените институции во Приштина одби да коментира за постоењето на таканаречениот „нон-пејпер“ за дијалогот со Белград, со образложение дека тие немаат што да додадат по Франција и Германија.

„Без ЗСО нема основа за разговор“

Кога станува збор за иднината на дијалогот меѓу Белград и Приштина, Зечевиќ вели дека нема основа за разговор, освен ако не е на маса прашањето за ЗСО.

Тој забележува дека документот објавен од приштинска Коха има одредени предности за српската страна, особено кога станува збор за автономијата на Србите во северно Косово и Метохија и дека тој во суштина ги содржи надлежностите и овластувањата предвидени со Бриселскиот договор за Унијата на Српски општини.

Како што вели, добро решение во „нон-пејпер“ е автономијата на Српската православна црква на Косово и Метохија, додека признавањето на независноста на Косово е проблематично за Србија, што, посочува Зечевиќ, е неприфатливо од почетокот на преговорите .

Тој додава дека Приштина се очекува да ја прифати автономијата на Србите во Косово и Метохија, што е предвидено со Бриселскиот договор и потсетува дека Приштина одби да ја признае регионалната автономија на Србите и смета дека тоа може да биде само еден вид невладина организација и неформална соработка помеѓу општините.

- Основниот, суштински проблем е што Србија се очекува повторно да отстапи 20% од својата територија во корист на Албанците - наведува Зечевиќ.

Словенечки документ - сите слушнале дека постои, никој не го видел и не го напишал

Само 2 недели претходно, словенечкиот портал „Нецензуриран“ ја објави содржината на документот во кој беа презентирани идеите за поделба на Босна и Херцеговина, анексијата на Република Српска кон Србија и обединувањето на Косово со Албанија.

Неофицијалниот документ предизвика бура во регионот поради предлогот за повлекување нови граници на Балканот, но и поради фактот што не е познато од која земја потекнува, бидејќи „сите слушнале за тоа, никој не го видел, никој не го напишал “.

Само вчера словенечкото Министерство за надворешни работи издаде соопштение во кое се тврди дека нема „фантомски нон-пејпер“ на Западен Балкан што некои медиуми и го припишуваат на Словенија и дека дискусиите за тоа и наштетиле на Словенија, како и на Босна и Херцеговина.

Претседателот на Србија во неколку наврати претходните денови го коментираше постоењето на овој документ и рече дека слушнал, но не видел хартија, бидејќи ништо не пристигнало во Белград.

Сличен одговор даде и високиот претставник на ЕУ за надворешна политика и безбедност, Јосеп Бореj при посетата на Вучиќ на Брисел и тој рече дека документот што не е во хартија, словенечкиот премиер, наводно, му го доставил на Брисел за него како неофицијален дипломат документот не беше дискутиран.

- Не го добив тој фантомски документ, не го видов, слушнав за него, но бидејќи е нон-пејпер, за мене не е предмет на разговор - рече тој.

Тој додаде дека ЕУ го поддржува суверенитетот и територијалниот интегритет на БиХ и другите земји од Западен Балкан и дека треба да се фокусира на работите што се поважни, наместо да влегува во дебати „за идеи што само можат да ги одвратат“.