Управата за хидрометеоролошки работи (УХМР) најави нов топлотен бран со екстремно високи температури што ќе ја зафати Македонија во претстојниот период. Во одделни региони дневните температури ќе достигнат до 39 Целзиусови степени, а ќе останат високи и во текот на ноќта, што ќе придонесе за појава на т.н. тропски ноќи.

Но, освен влијанието врз здравјето на граѓаните и животната средина, ваквите температури претставуваат сериозен предизвик и за инфраструктурата. Од електроенергетските системи и патиштата до водоснабдувањето и земјоделството, продолжените топлотни бранови ја ставаат на тест отпорноста на системите врз кои секојдневно се потпираме.

Според Светската метеоролошка организација (WMO) и европската служба за климатски промени „Коперникус“ (Copernicus), Европа е континентот што се загрева најбрзо во светот. Во извештаите на Меѓувладиниот панел за климатски промени (IPCC) се наведува дека екстремните горештини ќе се јавуваат сѐ почесто, ќе бидат поинтензивни и ќе траат подолго. Џон Кенеди, раководител за климатски информации во Светската метеоролошка организација, истакна дека во 50-те години по историскиот топлотен бран во 1976 година, Европа во просек се затоплила за околу два Целзиусови степени.

Зголемена потрошувачка и поголем товар за електроенергетската мрежа

Во Македонија досега не се регистрирани поголеми прекини во снабдувањето со електрична енергија директно поврзани со топлотни бранови, но операторите редовно ги засилуваат дежурствата и мониторингот на мрежата во периоди на екстремна потрошувачка.

Со порастот на температурите расте и употребата на клима-уреди, што значително ја зголемува потрошувачката на електрична енергија. Високите температури влијаат и врз самата опрема – трансформаторите, каблите и другите електроенергетски постројки имаат намалена можност за природно ладење.

Високите температури го забрзуваат оштетувањето на патиштата

Жештините влијаат и врз патната инфраструктура. Кога температурата на површината на асфалтот ќе достигне многу високи вредности – често над 60 Целзиусови степени – асфалтот омекнува и станува поподложен на деформации, особено на делниците со интензивен сообраќај. Кај постарите или веќе оштетени коловози може да се појават колотраги, бранување, локални деформации и други оштетувања.

Најизложени се патиштата кои веќе биле повеќепати санирани или се изградени со постари материјали. Затоа летниот период бара почести инспекции и навремени интервенции за да се зачува безбедноста и функционалноста на патната инфраструктура.

Поголем ризик од пожари

Центарот за управување со кризи секојдневно ја следи состојбата и објавува извештаи за пожарите низ државата. Комбинацијата од високи температури, продолжена суша и ветер значително го зголемува ризикот од шумски пожари и пожари на отворен простор.

Македонија секое лето се соочува со вакви пожари, кои освен што предизвикуваат големи штети врз шумите, земјоделските површини и животната средина, можат да ја загрозат и електроенергетската инфраструктура, телекомуникациските системи и патната мрежа.

Климатските промени бараат поотпорна инфраструктура

Научниците предупредуваат дека не може секој поединечен топлотен бран директно да се припише на климатските промени. Сепак, според Меѓувладиниот панел за климатски промени (IPCC), глобалното затоплување придонесува ваквите екстремни временски појави да стануваат сѐ почести, поинтензивни и подолготрајни.

За Македонија тоа значи дека при идните инвестиции ќе биде сѐ поважно инфраструктурата да се проектира и модернизира со поголема отпорност на екстремни температури – преку зајакнување на електроенергетската мрежа, подобро управување со водните ресурси, изградба и одржување на поотпорни патишта и железници, како и примена на решенија што ќе ги намалат последиците од климатските промени.