СВИФТ би бил моќно оружје против Путин. Зошто ЕУ не го користи?
Моќно оружје што ЕУ и САД можат да го употребат против Русија е SWIFT. Што е тоа и зошто Украина бара продолжување на санкциите за да се исклучи Русија од SWIFT? Друштвото за светски меѓубанкарски финансиски телекомуникации, или скратено SWIFT, е асоцијација со седиште во Белгија која одржува истоимен систем за испраќање информации меѓу финансиските институции.
Може да се поедностави како систем на комуникација меѓу финансиските институции и систем на испраќање и примање пораки, односно информации меѓу финансиските институции. Прецизно, безбедно и брзо испраќа и прима информации помеѓу банките, на пример за трансфери на пари.
Значи SWIFT не префрла пари, туку само префрла информации за трансферот на пари. Тој не држи пари и не управува со пари. Секоја банка има свој SWIFT број и преку него се вршат речиси сите финансиски трансакции меѓу банките во светот.
Денес, SWIFT го користат над 11.000 финансиски институции во над двесте земји и разменуваат преку 32 милиони пораки дневно.
Исклучувањето од SWIFT веќе се користи како дел од санкциите со цел да се создаде економски и политички притисок врз одредени режими. Во 2012 година, сите банки и други финансиски институции во Иран беа исклучени на барање на Соединетите Американски Држави и ЕУ (едногласна одлука на сите 27 членки во тоа време), како дел од санкциите против таа земја поради продолжување на развојот на воена нуклеарна програма .
Во 2014 година, Обединетото Кралство се обиде да го убеди остатокот од ЕУ да ја исфрли Русија од системот SWIFT, но тогаш самиот SWIFT одби да го стори тоа. Оттогаш, Централната банка на Русија создаде своја верзија на системот за испраќање информации меѓу финансиските институции, Системот за пренос на финансиски пораки (SPFS), но овој систем работи само во Русија и само со неколку банки надвор од неа.
Руските власти имаат идеја да ја прошират руската верзија на SWIFT и во други земји, како Турција и Иран. Но, рускиот SWIFT е многу полош од оригиналот па дури и во овие земји на него се смета само во случај на потреба, а не како замена за SWIFT. Сепак, со неа се поврзани повеќе од 25 банки од Ерменија, Белорусија, Казахстан, Киргистан, Швајцарија и Германија.
Членките на ЕУ избегнуваат да ја исфрлат Русија од SWIFT бидејќи тоа би значело прекинување на сите плаќања на компаниите во Русија, или барем многу потешко би оделе таквите плаќања. Плаќањето за увоз на нафта и гас би било значително потешко, а исто така и испораките.
Според достапните информации, само Германија, Австрија и Италија не сакаат да ја исклучат Русија од СВИФТ, пред се затоа што плаќаат руски гас, од кој во голема мера зависат. Украинскиот претседател веќе се пожали дека досегашните санкции не направиле ништо за да се спречи руската воена офанзива против неговата земја.
На самитот на Г7, британскиот премиер Борис Џонсон наводно му се пожалил на германскиот канцелар Олаф Шолц за ставот на Германија дека Русија не треба да биде исфрлена од СВИФТ.
Очигледно, некои земји, како Германија, Австрија и Италија, ја пресметуваат одлуката и се обидуваат да ја пролонгираат што е можно повеќе, свесни за нивната зависност од рускиот гас. Така, земјите кои треба да бидат лидери на ЕУ во хуманитарната, политичката и економската одбрана на Украина стојат настрана додека Путин ја окупира Украина.
SWIFT е моќно оружје, бидејќи нема соодветна замена за него, но во исто време е оружје што ќе и наштети на ЕУ, а не само на Русија. Досегашните санкции не и одржаа лекција на Русија, но СВИФТ можеше. Ако се собере доволно политичка храброст во ЕУ.
