Војната со Иран и блокадата на Ормускиот теснец – клучниот бродски пат преку кој пред конфликтот се пренесувале околу 20% од светската трговија со нафта – предизвикаа шок на светските залихи на нафта каков што не бил виден децении. Ова го натера светот да бара алтернативи за надоместување на количините што повеќе не пристигнуваат.

Многу влади, особено во азиските земји кои силно зависат од енергија од Блискиот Исток, воведоа мерки за намалување на потрошувачката на гориво. Во март, Меѓународната агенција за енергија (IEA) координираше масовно ослободување околу 400 милиони барели нафта од стратешките резерви на индустријализираните земји.

Целта беше обезбедување доволни залихи и стабилизирање на цените на нафта. Пред конфликтот, глобалниот пазар на сурова нафта беше презаситен, а големите економии формираа огромни стратешки резерви, со најголеми залихи во Кина, САД и Јапонија.

Според Американската администрација за енергетски информации (EIA), Кина до декември 2025 имала акумулирано речиси 1,4 милијарди барели нафта во своите резерви, вклучувајќи комерцијални и владински резерви. САД поседувале околу 413 милиони барели во стратешките резерви и дополнителни 411 милиони во комерцијалните резерви, додека Јапонија имала околу 263 милиони барели во владините резерви.

Земјите-членки на ЕУ се законски обврзани да чуваат резерви за најмалку 90 дена увоз или 61 ден потрошувачка.

Доколку тековното нарушување на снабдувањето продолжи, кумулативниот губиток на нафта може да надмине милијарда барели до крајот на месецот и да достигне 1,5 милијарди барели до крајот на јуни. Ова би можело да ги врати цените на нафта на нивото од 2008 година, по што падот на побарувачката ќе го стабилизира пазарот.

Некои земји веќе воведоа мерки за намалување на потрошувачката и штедење гориво, како кратка работна недела на Филипините и намалено користење транспорт во Пакистан. И покрај намалувањето на залихите, владите се воздржани од понатамошно координирано ослободување на нафта од стратешките резерви.

Францускиот министер за финансии, Ролан Лескур, изјави дека залихите се „ограничени“ и не можат да се објават без јасна слика за времетраењето и интензитетот на конфликтот. Освободувањето на нафта од стратешките резерви може да помогне, но само до одредена мера – залихите не се неограничени.

Директорот на IEA, Фатих Биrol, истакна дека залихите на нафта „не се бесконечни“ и се трошат многу брзо, а повторното воспоставување на производните и рафинериските капацитети ќе бара долго време. Американската банка Голдман Сакс издаде слично предупредување за брзиот пад на резервите.

Главниот економист на Capital Economics, Нил Ширинг, предупреди дека ако темпото на истрошување продолжи, комерцијалните резерви на нафта може да паднат на критично ниско ниво до крајот на јуни.

Антоан Халф од Универзитетот Колумбија предупреди дека ситуацијата може да предизвика паника на пазарот и страв од недостиг, особено за време на врвот на летната потрошувачка. Азиските земји најверојатно ќе бидат најтешко погодени, а воздушниот сообраќај и авионското гориво се меѓу секторите кои најмногу ќе чувствуваат ефекти.

Цените веќе растат во однос на нивото пред конфликтот, што ја одразува ограниченоста на снабдувањето и геополитичкиот ризик. Истовремено, тие се нестабилни и зависни од вести: паѓаат при брзо решение на конфликтот, растат ако Ормускиот теснец остане затворен подолго.

Хелима Крофт од RBC Capital Markets смета дека пазарите можеби потценуваат колку е тешко решавањето на конфликтот, а очекувањата за брзо повторно отворање на Ормускиот теснец се базираат на нереални претпоставки.