Создавање на најголемиот гасен центар во Турција за снабдување на Европа предвидува изградба на три гасоводи, од кои едниот се планира да минува низ Србија.

Путин минатата среда рече дека Москва е подготвена да го пренасочи транзитот на гас од оштетените гасоводи Северен тек кон Црното Море и Турција. Следниот ден, тој разговараше за оваа идеја со неговиот турски колега, Реџеп Таип Ердоган, за време на нивната средба во Астана. Ердоган во петокот нагласи дека нема да има чекање и рече дека двајцата лидери им наредиле на надлежните институции на двете земји брзо да почнат да работат на проектот за создавање центар во Турција за испорака на гас во Европа. Овој предлог дојде по пренасочувањето на „Северен поток“ и обидот за саботажа на „Турски поток“ преку кој гасот стигнува до Србија.

Како што пренесуваат турските медиуми, нивните научници од инженерскиот факултет, три месеци пред изјавата на Путин, развиле проект за гасен центар кој ќе може да транспортира до 75 милијарди кубни метри сино гориво годишно.

Раководителот на Катедрата за геофизичко инженерство на Универзитетот Гумушане, Нафиз Маден истакна дека ќе дадат сеопфатна поддршка за реализација на проектот. Тој објасни дека се планира енергетскиот производ да биде испорачан во Европа преку Тракија, која е област во далечниот југоисточен дел на Балканскиот полуостров, поделена меѓу Грција, Бугарија и Турција.

- Турција ќе дистрибуира гас до Европа преку три различни рути. Јужниот крак ќе се користи за снабдување на Италија, средниот ќе оди кон Србија, Бугарија, Северна Македонија и Албанија, а северната рута кон Романија, Словенија, Унгарија и понатаму кон Германија - рече Маден.

Воислав Вулетиќ од Здружението за гас смета дека проектот е реален и паметен. Со него, додава тој, „Јужен поток“ чија изградба беше прекината во 2014 година поради притисокот од Брисел и Вашингтон, се врати во игра, што нанесе штета и на нашата земја.

- Ова е добро за Србија, бидејќи ние би биле транзитна земја и од тоа би заработувале - оценува Вулетиќ.

Германија требаше да биде централен центар, се планираше и изградба на „Северен поток“ 3, а сега ќе биде Турција и од тоа ќе заработува.

Рускиот вицепремиер Александар Новак на крајот на минатата недела изјави дека потенцијалот за снабдување со гас за Европа преку Црното Море и Турција, по проширувањето на гасоводот „Турски поток“, изнесува 63 милијарди кубни метри годишно. Толку беше планираниот капацитет на „Јужен поток“, кој требаше да има четири крака. Србија требаше да биде центар за снабдување на регионот. Неговиот капацитет низ нашата земја би бил околу 40 милијарди кубни метри годишно. На крајот на 2012 година се проценуваше дека по нејзината изградба нашата земја ќе има приход од транзитни такси од околу половина милијарда евра.

Но, под притисок на Вашингтон и Брисел, Софија се откажа, а Путин го суспендираше тој проект во 2014 година. Едниот е наменет за снабдување на Турција, а другиот - „Балканскиот поток“, за Југоисточна Европа, преку кој гасот стигнува до Србија.

„Гаспром“ создаде инфраструктура во Русија за „Јужен тек“ и извоз на 63 милијарди кубни метри гас. Како што пренесуваат руските медиуми, иако проектот бил откажан, компанијата продолжила да гради капацитет за испорака до брегот на Црното Море како што првично беше планирано.

Владата на Србија вчера донесе Одлука за привремена забрана за извоз на природен гас, која ќе важи до 31 октомври годинава, со цел да се обезбеди безбедно снабдување на домашниот пазар и да се спречат можни штети на стопанството и граѓани. Како што беше најавено, оваа мерка е донесена со цел да се спречи заканата од критичен недостиг на природен гас предизвикан од нарушување на глобалниот енергетски пазар.

Ерата на енергетска војна, која резултираше со пренасочување на гасоводите, започна пред 10 години кога САД, по завршувањето на изградбата на „Северен тек“ 1, започнаа со приказната дека Европа не смее да зависи од рускиот гас – истакнува Јелица Путниковиќ, уредничка на веб-страницата „Енергија на Балканот“.

- Проектот за изградба на турски центар е добра идеја, особено затоа што Русија и Турција би можеле ефективно да го контролираат и заштитат - посочува Путниковиќ, пренесува „Новости.рс“.