СРБИЈА МОЖЕ ДА СНЕМА ГОРИВО: Што кога НИС ќе ги потроши резервите по американските санкции?
Доколку стапат во сила американските санкции против НИС, треба да бидеме подготвени за фактот дека за краток временски период можеби нема да имаме соодветни испораки на нафтени деривати, изјави за Н1 Телевизија Горан Радосављевиќ, професор на факултетот на ФЕФА. Тој додаде дека платните трансакции ќе бидат голем проблем и дека граѓаните ќе можат да платат за преостанатото гориво само во готово или со картички „Поштанска Штедионица“.
Санкциите кон НИС во суштина претставуваат санкции кон државата бидејќи во 2024 година НИС испорача 81 процент од сите нафтени деривати во Србија, истакна професорот Радосављевиќ во емисијата „Нови Дан“.
Како што вели тој, горивото веројатно ќе биде достапно во првите пет или шест месеци бидејќи се направени резерви и има резерви на сурова нафта во рафинеријата, но дека ќе има голем проблем со платните трансакции.
„Во резервите има некои деривати, граѓаните ќе можат да купуваат со готовина, некои со динарска картичка, но како ќе плаќаат правните лица? Најголемите потрошувачи на деривати се големите компании, сите работат регионално, ќе им биде проблем да купуваат од НИС“, рече гостинот на Н1.
Тој додава дека Србија ја очекуваат есенски земјоделски работи, па ќе има зголемена побарувачка и од таа страна.
„Одите на пумпата и купувате со готовина, тие ги носат тие готовина во Поштенската штедилница. Но, меѓународните плаќања се запрени, нема купување сурова нафта, резервни делови. Исплатата на плати ќе биде проблем“, рече Радосављевиќ.
Тој истакнува дека трансакциите за плаќање се поголем проблем од недостатокот на деривати, но дека ако ситуацијата трае пет до шест месеци, тие деривати на крајот ќе бидат потрошени.
Според него, постапката за увоз на нафтени производи од регионот е многу строга и дека за да се вклучи во трговија, потребно е да се исполнат некои правила кои се речиси невозможно да се исполнат, поради што сопствениците на пумпи не би можеле толку брзо да се преориентираат кон други рафинерии во регионот.
Радосављевиќ вели дека стапувањето во сила на санкциите би било голем економски удар и дека некои пресметки покажуваат дека НИС учествува со речиси два проценти во БДП на Србија, што е многу повеќе од која било друга компанија.
„Петрохемија, Ер Србија се директно зависни од НИС и може да престанат за кратко време“, рече Радосављевиќ.
