Електричните возила имаат прилично голем проблем, а тоа е нивната профитабилност, бидејќи на пазарот нема многу евтини модели, ако ги исклучиме помалите, градски модели како VW's up! или моделите Zoe на Renault или Twingo.

Ако ве интересираат поголеми семејни модели, на пример Škoda Enyaq iV, некои модели на VW или Renault Astral E-Tech (нема да ги споменеме ни моделите на Tesla, Mercedes, BMW и Audi), тешко дека ќе најдете поевтини од 50.000 евра (без државни субвенции).

Челниците на производителите на автомобили ги посочија високите цени како главна причина поради која интересот за е-возила опаѓа. Згора на тоа, некои производители дури и го намалија производството на е-возила поради тоа, па, на пример, Форд ја одложи инвестицијата вредна 12 милијарди долари во производството на е-возила, а Џенерал Моторс се откажа од намерата да произведе половина милион електрични модели во првата половина на 2024 година.

Сепак, сето ова наскоро би можело да се промени. Имено, продажбата на е-возила се зголемува и се очекува оваа година на американскиот пазар да се продадат повеќе од еден милион електрични возила, а сега и учеството на е-возилата во вкупниот број продадени автомобили на американскиот пазар е рекордни девет проценти. За споредба, во Германија во првиот квартал од 2023 година, учеството на е-возилата во вкупниот број продадени возила беше 35 отсто.

Дополнителни причини за оптимизам и идното поевтинување на електричните возила се најавите од Tesla за производство на поевтин модел (најавената цена е околу 25.000 евра), но и секојдневниот технолошки напредок во производството на е-возила и следните три причини.

Поевтини батерии

Батериите се убедливо најскапиот дел од е-возилото и зголемувањето на цените на батериите имаше значително влијание врз автомобилската индустрија. Сепак, долгорочно се очекува батериите да станат поевтини. Да, трошоците за производство на батерии се зголемија во 2022 година, но цената на литиум-јонските батерии се очекува значително да се намали до 2025 година.

Дополнително, секојдневно се работи на развој на нови типови батерии за е-возила, меѓу другото, натриум-јонски батерии кои се поодржливи и поевтини за производство од литиумските батерии. Исто така, постојат батерии со цврст електролит кои се многу полесни и имаат подолг домет.

Тојота објави дека постигнале голем напредок во развојот на технологијата на цврсти електролити која ќе ја намали тежината на ваквите батерии за половина. Сепак, се верува дека има уште многу простор за напредок на полето на развој на поефикасни батерии.

Повеќе бензински пумпи

Друг проблем се бензинските пумпи, или нивниот недостиг. Се претпоставува дека доколку мрежата на станици за полнење дополнително се разграни, производителите би можеле да се фокусираат на батерии со помал капацитет, односно опсег, така што е-возилата би биле полесни и поевтини за производство, што во крајна линија значи пониска цена за крајниот купувач .

Економии на обем

Но, главната главоболка за автомобилската индустрија е тоа што најдобриот начин да се намали цената на е-возила е да се произведуваат повеќе од нив, односно тие треба да достигнат одредено ниво за да почнат да заработуваат пари на е-возила, што за возврат ќе им донесе намалување на трошоците за нивното производство.

Еден од начините за намалување на цената е унапредувањето на технологијата и подобрата ефикасност на производствениот процес, па така, на пример, Тесла ги намали трошоците за производство на е-возила со промена на начинот на масовно производство на возила, т.н. гигакастинг, т.е. производство на големи делови од телото со вбризгување на стопен метал во калапи под висок притисок.

И Тојота почна да користи слични производствени процеси кои ќе и овозможат да произведува полесни и поевтини возила. Негативната страна на оваа постапка е потешката замена на оштетените делови, односно повисоките трошоци за одржување и поправка.

Исто така, покрај новите производствени процеси, сите поголеми производители на автомобили сè уште работат на зголемување на производните линии за е-возила, но едногласното мислење на сите производители е исто - зголемувањето на производството ќе има ефект на намалување на цената на е-возилата на долг рок.

Фото: EPA/MADE NAGI