Институтот за океанографија и рибарство во Сплит бележи зголемување на температурата на Јадранот во последните 40 години, не само на површината, туку и во подлабоките слоеви. Минатиот август температурата на морето на длабочина од 1.200 метри беше речиси 15 степени.

Научниците предупредуваат дека на Јадранот му се закануваат посилни последици од глобалното затоплување, пишува Вечерњи лист.

- Од 1950-тите, концентрацијата на јаглерод диоксид во атмосферата е зголемена за повеќе од 30 отсто, односно за повеќе од 50 отсто во споредба со периодот пред индустриската револуција. Ефектот на стаклена градина се интензивира од крајот на 19 век. Факт е дека оттогаш глобалната температура на Земјата се зголеми за повеќе од 1,5 степени. Тој „вишок“ енергија во атмосферата не само што ја менува динамиката на воздушните маси, туку се апсорбира и во копното и морето.

Некаде поизразено, некаде послабо, со себе донесе климатски последици на целата Земјина топка. Денес, за разлика од Медитеранот, жителите на Бенгалскиот Залив се соочуваат речиси секојдневно со природни катастрофи влошени од климатските промени, особено поради силните поплави кои продираат длабоко во земјата. Земјиштето, кое им служело на жителите од областа за земјоделство, станало солено, што ја осиромашило плодноста. Поради ова, поголемиот дел од населението од тој крај мигрирало во северните предели.

- Во последниот извештај на експерти за климатски и еколошки промени за Медитеранот се наведува дека состојбата на Јадранот е нешто полоша отколку во остатокот од светот. Промените се најизразени во источниот и централниот дел, вклучувајќи ги Хрватска и Италија - вели Наталија Дуниќ од Институтот за океанографија и рибарство.

Нивото на морето исто така се зголемува, за десет сантиметри во последните 40 години, забележува тој, најмногу поради топењето на ледените капи во Европа и променливата динамика на Северниот Атлантски Океан поради зголеменото топење на мразот на Гренланд и Арктикот.

- За жал, сите климатски проекции на регионалните и глобалните климатски модели јасно покажуваат зголемување на средното ниво на морето во Медитеранот, вклучително и во Јадранот. Единственото прашање е дали до крајот на овој век ќе видиме пораст на нивото на морето за околу 30 или 80 сантиметри, во зависност од идните емисии на гасови со ефектот на стаклена градина во атмосферата и дали ние како човештво ќе ја подигнеме глобалната температура на Земјата за 1,8 или 4,3 степени. Во секој случај, порастот на просечното морско ниво во Медитеранот ќе стане доминантен фактор кој ќе доведе до посилни и почести крајбрежни поплави, на кои мора да бидеме подготвени - посочува Дуниќ.

Најзагрозени се Сплит, Шибеник и Венеција

Поплавите во Јадранот, објаснува тој, се под влијание на два фактори - ефектот на инверзен барометар (намалување на атмосферскиот притисок што предизвикува моментален пораст на нивото на морето) и туркањето на морската вода на север поради силна јужна сила.

- Кога ќе се додаде порастот на просечното ниво на морето, високата вода што продира во копното може да доведе до рекордни поплави. Многу е тешко да се одреди кои области од крајбрежниот дел на Јадранот ќе бидат изложени на поголем ризик бидејќи порастот на средното ниво на морето ќе го зафати речиси целиот брег. Но, сигурно е дека градовите и населбите како Венеција, Шибеник и Сплит, кои инаку се подложни на поплави, ќе почувствуваат уште посилно и посилно продирање на морето на копно - вели тој.

Периодот на испарување е веќе подолг, додека годишното количество на врнежи се намалува. Затоа соленоста на површинските слоеви на Јадранот е поголема од вообичаената, а се зголемува од 2016 година. Повисоките температури и соленоста веќе влијаат на животот на сите морски организми во Јадранот. За жал, тоа не е единственото нешто што се менува. Зголемениот внес на јаглерод диоксид во морето ја менува и неговата pH вредност.

- Морето полека, но видливо станува се покисел - заклучува Дуниќ.