Инфлацијата на храната продолжува да ги оптоварува европските домаќинства, а очекувањата на потрошувачите за 2026 година откриваат длабока нервоза, особено во земјите каде што храната сочинува голем дел од буџетите на домаќинствата. Иако вкупната инфлација постепено се смирува, цените на храната продолжуваат да растат побрзо од општото ниво на цените, продлабочувајќи го чувството на економска несигурност низ целиот континент.

Според податоците на Евростат, цените на храната и безалкохолните пијалоци во ЕУ се зголемиле за 3,3 проценти, додека вкупната инфлација изнесувала 2,5 проценти. Во еврозоната, Европската централна банка проценува дека инфлацијата на храната постепено ќе се стабилизира малку над 2 проценти до крајот на 2026 година.

Сепак, расположението на потрошувачите вели поинаку. Анкетата на ING Consumer Research покажува дека 58 проценти од испитаниците во шест европски земји очекуваат цените на храната да растат побрзо во следните 12 месеци. Во Романија, тој удел достигнува 73 проценти, во Белгија 66 проценти, во Холандија 64 проценти, додека повеќе од половина од Германците очекуваат и нови зголемувања на цените.

Европа очигледно е во состојба на готовност, освен - една земја.

Шпанија, европскиот исклучок

Додека повеќето Европејци стравуваат од нови удари врз буџетот на домаќинствата, Шпанија покажува невообичаено високо ниво на економски оптимизам. Само 39 проценти од граѓаните очекуваат забрзување на растот на цените на храната - далеку помалку отколку во остатокот од ЕУ. Уште повпечатливи се податоците за куповната моќ: повеќе од половина од Шпанците веруваат дека 2026 година ќе им донесе подобар стандард, додека само 18 проценти се песимисти. Ова е во остра спротивност со Германија и Белгија, каде што доминира загриженоста.

Причини зошто Шпанија не го чувствува притисокот

Првата причина е растот што доаѓа одвнатре. Шпанската економија порасна за 2,8 проценти во 2025 година, што е речиси двојно побрзо од просекот на еврозоната. За разлика од Германија, која во голема мера се потпира на индустрискиот извоз, Шпанија го гради својот раст врз силната домашна потрошувачка, туризмот и услугите, градежниот сектор и инвестициите стимулирани од фондовите на ЕУ. Таквата структура се покажа како поотпорна на глобалното забавување и послабата побарувачка од Азија.

Друга причина е миграцијата како мотор на економијата. Шпанија во последните години прими голем број мигранти во работоспособна возраст, што ја зголеми вработеноста, ја прошири даночната основа и ја зголеми потрошувачката. Додека Германија и Италија се соочуваат со стареење на населението, Шпанија во моментов го ублажува тој демографски притисок.

Третата причина е енергијата како конкурентска предност. Благодарение на силниот развој на обновливите извори, Шпанија е помалку изложена на енергетски шокови од многу други членки на ЕУ. Пониските трошоци за енергија привлекуваат инвестиции и го олеснуваат работењето за индустријата и услужниот сектор, пренесува 6yka magazin.

Четвртата причина е реформата на пазарот на трудот. Реформата на трудовото законодавство ја стабилизираше вработеноста и го намали уделот на привремените договори. Резултатот е рекордно ниво на вработеност и раст на реалните плати - клучен фактор за оптимизмот на потрошувачите.

foto freepik.com/aleksandarlittlewolf