Кризата со недвижности во Кина ескалира, што ја зголемува загриженоста за растечките ризици во банкарскиот систем во земјата, пишува Си-Ен-Ен, повикувајќи се на национални медиуми и економисти од меѓународните банки. Се посочува оти очајните купувачи на станови во десетици градови одбиваат да платат хипотеки за недовршени куќи.

-Во Кина, на фирмите за недвижнини им е дозволено да продаваат домови пред да ги завршат, а клиентите треба да почнат да враќаат хипотеки пред да го поседуваат новиот имот. Овие средства се користат за финансирање на изградбата. Бојкотот на плаќањата доаѓа во време кога се поголем број проекти се одложуваат или стопираат поради кризата со готовина поради која гигантскиот инвеститор Евергранд не го исполни својот долг минатата година, а неколку други компании бараат заштита од доверителите. Цените на домовите исто така паѓаат, што значи дека купувачите може да добијат имот кој сега вреди помалку отколку што се согласиле да платат – пишува авторот на анализата.

Си-Ен-Ен посочува оти се стравува дека штрајкот меѓу купувачите на станови може да доведе до дополнителни неисполнувања на обврските што ќе биде дополнително оптоварување за кинеските банки во време кога втората по големина економија во светот се бори да закрепне од нагло забавување поврзано со Ковид.

-Претпродажбата е најчестиот начин за продажба на домови во Кина, така што влогот таму е голем - велат аналитичарите на Номура во извештајот од истражувањето.

Најмалку седум главни заемодавачи, вклучително и Industrial and Commercial Bank of China (IDCBF), China Construction Bank (CICHF) и Agricultural Bank of China (ACGBF), во четвртокот изјавија дека веруваат дека ризиците се податливи, додавајќи дека ја следат ситуацијата тесно.

Според извештаи на државните медиуми и податоци од истражувачката компанија China Real Estate Information Corporation (CRIC) со седиште во Шангај, купувачите во 18 провинции и 47 градови престанале да плаќаат од крајот на јуни.

Тианму Њуз, државен дигитален медиум, во четвртокот објави дека купувачите на домови од 100 или повеќе незавршени проекти заеднички објавиле дека ќе престанат да ги плаќаат своите хипотеки. Овие проекти се расфрлани низ централна, јужна и источна Кина. Еден медиумски извештај проценува дека 46.000 купувачи на домови биле вклучени во само 14 од тие проекти.

Аналитичарите на Nomura проценуваат дека се испорачани само 60 отсто од домовите што ги предпродале помеѓу 2013 и 2020 година, додека неподмирените хипотекарни заеми во Кина се зголемиле за 26,3 трилиони јуани (3,9 трилиони долари) во истиот период.

Експертите велат дека неволјите се создаваат подолго време и тоа може да доведе до финансиски и социјални немири.

Аналитичарите на Citi рекоа дека бојкотот може да ги зголеми лошите долгови на кинеските банки за 83 милијарди долари и да предизвика социјална нестабилност во време кога земјата веќе се бори со зголемените протести поради влошувањето на здравјето на малите  банки.

Високиот кинески економист на АНЗ, Бети Ванг, верува дека обемот на проблемот е многу поголем. Таа проценува дека 1,5 трилиони јуани (223 милијарди долари) хипотекарни заеми, или 4 отсто од вкупните неподмирени хипотекарни заеми на банките, би можеле да бидат погодени од движењето.

-Она што не загрижува е ако повеќе купувачи на домови престанат со плаќање, трендот на ширење не само што ќе го загрози здравјето на финансискиот систем, туку и ќе создаде социјални проблеми во услови на тековниот економски пад - напиша таа во извештајот.

Цените на новите станови во 70 градови паднаа деветти месец по ред во мај, покажуваат неодамнешните податоци на Националното биро за статистика. Продажбата на имот, исто така, опадна, бидејќи купувачите се повлекуваат од пазарот во услови на зголемена несигурност за нивните работни места и приходи.

Проблемите во кинескиот сектор на недвижности започнаа во 2020 година, кога Пекинг почна да се бори со лесните кредити за фирмите за имот, што резултираше со криза во готовина за многу големи изведувачи.

Евергранд, најзадолжената државна фирма во земјата, минатата есен беше означена како неплаќач и е подложен на реструктуирање на долгот. Инвеститорот сè уште има многу имотни проекти низ целата земја кои сè уште не се завршени.

-Проектот Evergrande Longting во Џингдежен мора целосно да продолжи со работа пред 20 октомври 2022 година. Ако не, сите сопственици кои не ги подмириле заемите ќе престанат да ја враќаат хипотеката“, се вели во писмото, објавено на интернет во кое се потпишани сопственици на објекти кои се уште се градат. Во него се додава дека секоја загуба треба да ја сносат банките, локалните власти и инвеститорот.

Државниот Секјурити Тајмс предупреди дека ако повеќе купувачи ја прекинат отплатата на хипотеките, пазарот на недвижнини би можел да добие уште еден длабок удар и финансискиот систем да претрпи системска криза.

-Иако финансиските институции имаат недвижен имот како колатерал, неиспорачаните проекти можат да станат само лоши долгови. Кога лошите долгови се зголемуваат, тоа може да предизвика системски финансиски ризици - се додава во извештајот.