Стопанството е во паника  затоа што на 14 јуни, Швајцарците ќе гласаат за ограничување на бројот на жители.

Предлогот за ограничување на населението на 10 милиони ги подели гласачите и ги вознемири компаниите кои се плашат од удар врз економијата.

На 14 јуни, Швајцарците ќе излезат на гласачки места за да одлучат на референдум дали бројот на жители треба да се ограничи на 10 милиони, во гласање што некои го споредуваат со „швајцарски Брегзит“, што ги вознемири многу компании кои се плашат од економски удар ако предлогот биде усвоен.

Поддржувачите на ограничувањата, предводени од десничарската Швајцарска народна партија (SVP), тврдат дека растот на населението ја оптоварува локалната инфраструктура, патиштата и јавниот превоз до крајни граници, како и дека ги поттикнува зголемувањето на кириите и на криминалот.

Сепак, компаниите и работодавачите стравуваат дека гласањето „за“ би го ограничило пристапот на Швајцарија до квалификувана работна сила и би ги влошило односите со Европската Унија, нејзиниот најголем извозен пазар.

„Како швајцарски граѓанин, ова многу ме загрижува за иднината на нашата земја и нејзиниот просперитет“, изјави за Ројтерс Мартин фон Мос, извршен директор на луксузните хотели Белвоар во Рихликон и Седартис во Талвил, во близина на Цирих.

„Ако ги изгубиме сите странски работници, хотелот едноставно нема да може да функционира“, рече тој, наведувајќи дека речиси половина од неговите 115 вработени доаѓаат надвор од Швајцарија.

Според неодамнешните истражувања, оваа тема ги подели гласачите, а најновата анкета покажува дека 47 проценти го поддржуваат предлогот, додека 52 проценти се против него.

Населението на Швајцарија порасна на 9,1 милиони до крајот на 2025 година, во споредба со 7,3 милиони кога беше воведено слободното движење на луѓе меѓу Швајцарија и ЕУ во 2002 година.

Странците сега сочинуваат речиси 28 проценти од населението.

„Швајцарија е мала земја со ограничена територија, а во последниве години забележа најголем раст на населението“, изјави за Ројтерс пратеникот на SVP, Иван Пахуд.

Гласањето е најновиот пример за тоа како десничарските партии профитираат од загриженоста за имиграцијата, домувањето и јавните услуги, што се гледа на британскиот референдум за напуштање на ЕУ во 2016 година, како и на порастот на популарноста на партии како што се францускиот Национален собир и германската АфД.

Ограничувањето како непремостлива пречка

Критичарите од деловната заедница посочуваат на штетата што, според нив, ограничувањето на населението би можело да ја предизвика на една од најотпорните економии во Европа.

Биотехнолошката компанија „Молекуларни партнери“ со седиште во Цирих, во која повеќе од половина од нејзините приближно 120 вработени не се Швајцарци, рече дека веќе е тешко да се најдат луѓето што ѝ се потребни.

„Мислам дека ако кажеме дека можеме да вработуваме само од швајцарскиот кадар или дека можеме да соработуваме само со швајцарски компании, тоа во суштина би била пречка што сè запира“, рече Даниел Штајнер, виш потпретседател на компанијата за целна радиотерапевтика.

„Можеби ќе бидеме принудени да преместиме дел од бизнисот надвор од Швајцарија.“

Рудолф Минш, главен економист на деловното здружение „Економиесвис“, рече дека ограничувањето е „популистички обид“ за решавање на сложени проблеми со поедноставена, вештачка граница.

„Тоа продава илузија за бесплатен ручек и нема да ги реши нашите проблеми со домувањето или сообраќајот“, рече Минш.

Како и многу европски земји, Швајцарија се соочува со стареење на населението.

Според Швајцарскиот завод за статистика, до 2055 година уделот на населението на возраст меѓу 20 и 64 години ќе се намали од 60 на 56 проценти. Во исто време, уделот на луѓе над 65 години ќе се зголеми од сегашните 21 на 27 проценти, истакнува британската агенција.

Противниците на ограничувањата тврдат дека многу од имигрантите биле претприемачи кои ја развиле швајцарската економија, наведувајќи познати компании како што се „Нестле“, „Своч“ и „АББ“, кои биле основани целосно или делумно од странци.

Според студијата на „Авенир Свис“ од 2023 година, 39 проценти од сите основачи на компании во Швајцарија биле странци, пренесува bizportal.rs.

foto Wikipedia/Dmitry A. Mottl