Мотивите за американскиот напад врз Венецуела и за заробувањето на венецуелскиот претседател Николас Мадуро веројатно се бројни, но јавноста во дебатите само маргинално се осврна на укажувањето на стратегијата на Белата куќа, која треба да ја зајакне позицијата на „петродоларот“, пишува колумнистот на Ројтерс, Џејми МекГивер, пренесува Seebiz.eu.

Во моментов, производството на венецуелска нафта е скромно и изнесува само еден милион барели дневно, додека резервите се најголеми во светот и, според некои проценки, достигнуваат дури 300 милијарди барели, што претставува 17 проценти од вкупните светски резерви, според МекГивер.

Претседателот на САД, Доналд Трамп, јасно посочи дека САД се заинтересирани за искористување на овој огромен потенцијал и дека американските нафтени гиганти, според неговите планови, треба да ја ревитализираат пропаѓачката нафтена индустрија на Венецуела. Задржувањето на тоа потенцијално огромно идно производство во американската „орбита“ би влијаело на енергетските пазари, но би ја обезбедило и позицијата на петродоларот - инструмент кој долго време ја гарантира доминацијата на САД во светскиот финансиски систем.

Терминот „петродолар“ е измислен во 1970-тите, кога САД и Саудиска Арабија се согласија дека нафтата ќе се тргува во долари на светскиот пазар, создавајќи нов извор на побарувачка за доларот и консолидирајќи ја стратешката, економската и политичката моќ на САД.

На врвот на својата моќ, петродоларот веројатно бил во периодот од 2002 до средината на 2008 година, кога цените на нафтата биле близу 150 долари за барел. Во тоа време, САД биле најголемиот увозник на сурова нафта во светот, што им донело на земјите производители огромни суфицити во трговијата со САД.

Голем дел од овој суфицит бил инвестиран од извозниците на „црно злато“ во американски државни обврзници, враќајќи ги парите во САД. Ова значело пониски приноси на американските државни обврзници и пониски трошоци за позајмување за САД. Сепак, во 2026 година ситуацијата е сосема поинаква, предупредува колумнистот на Ројтерс. Благодарение на извонредниот напредок во производството на нафта од шкрилци, САД денес се најголемиот светски производител на нафта, а од 2021 година и нето извозник на „црно злато“.

Голем број други производители, како што е Саудиска Арабија, почнаа да ги користат вишоците што ги носи извозот на нафта за да ги покријат сопствените буџетски дефицити.

Подемот на Кина на позиција на економска моќ и новите политички поделби истовремено го намалија уделот на глобалната трговија деноминиран во долари. Нема официјални податоци, но се проценува дека денес дури 20 проценти од светската трговија со нафта се плаќа во други валути, како што се евра или јуани.

Врската помеѓу доларот и нафтата исто така се промени, предупредува МекГивер.

Во периодот од 2014 до 2022 година, истото процентно зголемување на вредноста на доларот значеше пад на цената на барел нафта на лондонскиот пазар за само 0,2 проценти, според колумнист на Ројтерс. Во 2025 година, нафтата поевтини, а доларот исто така ослабе.

Затоа, јасно е дека моќта на петродоларот слабее, мерено според уделот на американските државни обврзници во сопственост на земјите производители на нафта, како и уделот на приходите од продажба на нафта во глобалните капитални текови, заклучува МекГивер.

Овие индикатори го одразуваат бавното, но континуирано слабеење на глобалниот статус на доларот во текот на последните неколку децении, потсетува колумнистот на Ројтерс, наведувајќи дека уделот на доларот во девизните резерви моментално е на најниско ниво во последните 25 години.

Доларот е сè уште главна валута во светската трговија, но неговата позиција слабее и на тоа поле, забележува МекГивер. Администрацијата на претседателот Трамп се обидува да ги исполни овие трендови. Според нивното мислење, доларот треба да биде малку послаб за да ја направи американската индустрија поконкурентна, но во исто време треба да ја задржи својата доминантна позиција на глобалните пазари.

Неодамнешните настани во Венецуела и воспоставувањето одреден степен на контрола врз најголемите докажани резерви на нафта во светот може да бидат дел од стратегијата за рамнотежа во постигнувањето на овие цели, заедно со заканите за царини за земјите кои се обидуваат да создадат алтернатива на доларот, првенствено земјите од групата БРИКС, шпекулира колумнистот на Ројтерс.