Економија, финансии, бизнис

Контакт

Ретките минерали станаа ново оружје во глобалната војна на технологијата и моќта

Ретките минерали станаа ново оружје во глобалната војна на технологијата и моќта

Ретките минерали се во сржта на модерната технологија денес, иако повеќето луѓе никогаш не слушнале за нив. Тие напојуваат напредни системи, како што се магнети во електрични возила, ветерни турбини, паметни телефони, напредни воени системи, борбени авиони и алатки за производство на чипови. Кина моментално поседува околу 60-70 отсто од светското производство на ретки минерални руди и речиси 90 отсто од нивниот капацитет за преработка.

Нејзината доминација е уште поголема кај тешките ретки метали како што се диспрозиум и тербиум, каде што нејзиниот удел достигнува 95–99 отсто. Најновите контроли на извозот на Кина за германиум, галиум, антимон и неколку клучни ретки минерали јасно покажаа колку е концентриран и ранлив овој синџир на снабдување. Овие мерки веќе предизвикаа проблеми за западните производители на автомобили и одбранбените индустрии, бидејќи стана очигледно дека една земја може да го забави развојот на технологијата и воената опрема на другите земји само со ограничување на пристапот до материјали што се невидливи за јавноста, но се клучни за современиот живот.

Оваа ситуација се одвива во време на интензивна конкуренција помеѓу Соединетите Американски Држави и Кина, две глобални сили кои се борат за технолошко, воено и економско водство. Ретките минерали станаа стратешка точка на притисок бидејќи индустриите што зависат од нив, како што се полупроводниците, електричните возила, чистата енергија, роботиката и воздухопловната индустрија, се столбовите на идната економија. Кина ја изгради својата доминација со децении, потпирајќи се на долгорочно планирање, владини субвенции и лабави еколошки стандарди. Во исто време, повеќето западни земји дозволија домашниот капацитет да ослабне поради високите трошоци и ригорозните регулативи. Кога зависноста стана стратешки проблем, Кина веќе го контролираше речиси целиот синџир на снабдување, од рударството на суровини до производството на полуготови и готови производи. Денес, еден борбен авион Ф-35 содржи околу 420 килограми ретки минерали, додека една подморница од класата Вирџинија користи повеќе од 4.000 килограми. Овие бројки покажуваат дека безбедноста на снабдувањето не е само економско прашање, туку и одбранбено прашање.

Ова поставува клучно прашање: Како САД и Западот во моментов се обидуваат да го намалат ризикот и да се ослободат од синџирот на снабдување предводен од Кина, и што значи тоа засега и за следната деценија? Западот се обидува да изгради за неколку години индустриска независност што Кина ја создаваше триесет години. Ова покренува прашања за брзина, цена, технички предизвици и политички последици. Исто така, покренува голем број прашања за тоа како да се обезбедат материјали што ќе бидат сè повредни како што напредуваат вештачката интелигенција, автоматизацијата и напредната одбранбена технологија, пренесува Bankar.me.

Во последните пет години, западните влади презедоа повеќе чекори отколку во претходните три децении. САД инвестираа повеќе од 400 милиони долари од 2020 година за да го обноват домашното рударство и преработка. Рудникот Маунтин Пас во Калифорнија повторно произведува оксиди од лесни ретки минерали со поддршка на Министерството за одбрана. Во 2024 година, MP Materials произведе повеќе од 1.300 тони неодимиум-празеодимиум оксид. Фабрика за магнети се завршува во Тексас, која треба да произведува околу 1.000 тони NdFeB магнети годишно.

Слично

Поврзани вести