Во меѓународниот механизам за преостанати кривични судови во Хаг, денес, по 533 дена судење и десет години зад решетки во Шевенинген, ќе се донесе конечна пресуда за случајот на командантот на Република Српска, Ратко Младиќ.

Во ноември 2017 година, тој доби доживотна казна затвор во прв степен за „прогон на Бошњаците и Хрватите, опсада на Сараево, земање членови на меѓународната мировна мисија како заложници и геноцид во Сребреница во 1995 година“.

Од 11-те точки во обвинението, тој беше прогласен за виновен за десет. Тој беше ослободен од обвинението за геноцид во пет општини: Приједор, Сански Мост, Кjуч, Котор Варош, Фоча и Власеница во 1992 година. Обвинителството се жалеше на овој дел од пресудата, додека одбраната бара ослободителна пресуда по сите точки од обвинението.

Пресудата ќе започне во 15 часот, но ќе се емитува со половина час задоцнување. Младиќ, неговиот правен советник Пети Луис Багот и еден судија ќе бидат во судницата, додека другите четворица ќе ја следат седницата преку видео врска.

Денес во Хаг ќе биде и неговиот син Дарко, кој рече дека „сè освен ослободителната пресуда ќе биде политичка одлука“ и додаде дека „неговиот татко, и покрај сè, добро се држи“.

Младиот човек последен пат се појави во судницата во август минатата година на рочиштето по жалбите, а потоа рече дека „тој не е светец туку обичен човек и дека често работел во мир и војна, во согласност со законите.“

Претседателот на претседателството на Босна и Херцеговина, Милорад Додик, во понеделникот рече дека „Хашкиот трибунал досега не бил место на правдата и не успеал да ги помири народите на БиХ“.

- Го гледам генералот Младиќ како војник, не го гледам него како воен злосторник, како што другите сакаат да претстават - рече Додик.

Само неколку часа по изрекувањето на пресудата, во Њујорк ќе се одржи седница на Советот за безбедност на ООН, на која извештајот за работата ќе го достави претседателот на механизмот, Кармел Аџиус. Постојат многу совпаѓања да се верува во совпаѓањето дека последниот чин на случајот „Младиќ“ и седницата на Советот за безбедност на ООН ќе бидат во ист ден. Српскиот претседател Александар Вучиќ исто така треба да учествува во дебатата во Њујорк.

Освен контроверзноста околу Младиќ, но и условите во кои српските државјани издржуваат казни во Хаг, секако ќе се зборува за тоа што Србија одбива да ги испорача своите државјани Вјерица Радета и Петар Јојиќ, кои Хаг ги бара за непочитување на судот (наводно мито) сведоци во судскиот процес против водачите на СРС Воислав Шешељ). Високиот суд донесе одлука тие да бидат екстрадирани, бидејќи Законот за соработка со Хашкиот трибунал предвидува да се апсат само обвинети за воени злосторства.

Адвокатот на Том Фил во понеделникот потсети дека Хаг исто така побарал екстрадиција на Флоренс Хартман, портпарол на Карла дел Понте, па Франција не ја екстрадирала:

- Кога го напушти судот, Артман ги зеде документите со себе, а потоа ги објави тие тајни документи. Кога судот во Хаг побара таа да биде испорачана, Французите рекоа дека тие не ги екстрадираат своите граѓани, па ако Французите не можат да екстрадираат за кршење на постапката, тогаш не мора. Но, ако можеме да ги екстрадираме луѓето за воени злосторства и да ги испратиме на издржување на казната на друго место, тогаш претпоставувам дека српското судство заслужува толку многу доверба што на радикалите им се суди тука.

Патем, откако Младиќ ќе биде осуден, останува само да се заврши судскиот процес против безбедносните службеници Јовица Станишиќ и Франко Симатовиќ.

За скоро 30 години работа на Хашкиот трибунал, Србите добија 1.138 и пол години затвор. Сите други - Хрвати, Бошњаци и Албанци вкупно три пати помалку. Во овие 11 векови казна за српскиот народ, не се вклучени уште шест доживотни казни. Во понеделникот, Српската радикална партија побара од Владата на Србија итно да формира институт за анализа на пресудите во Хаг. Радикалите сметаат дека милиони страници неоткриени документи остануваат во Трибуналот и дека постои опасност материјалот да биде уништен или предаден на Хрватска или БиХ, што, според нив, дополнително би ги нарушило националните интереси на Србија.