Прекините на пазарот на нафта и горива во последните денови посилно ги погодуваат европските возачи, а сликите од бензинските пумпи во Словенија и Велика Британија покажуваат колку брзо стравот од недостиг може да се претвори во секојдневен хаос. Во Словенија, на некои пумпи им снема бензин, дизел и масло за греење, па граѓаните почнаа да се потпираат на апликацијата „Kje je gorivo“ (Каде е горивото) за да избегнат непотребни патувања до пумпи каде што резервоарите се веќе празни. Во Велика Британија, иако властите постојано велат дека нема општ недостиг, на социјалните мрежи се појавија снимки од наводно долги редици и панично купување, што покажува дека голем дел од јавноста не им верува на овие пораки.

Во Словенија, недостигот прво беше видлив преку повремени празни пумпи и долги редици, особено по прилагодувањата на цените и зголемената побарувачка. Телевизијата 24ur известува дека неколку бензински пумпи се соочуваат со ограничувања на горивото, дека возачите се налутени од редовите и дека горивото дури и снемало на некои места, додека дополнителен притисок е создаден од толпите на бензинските пумпи по границата.

Предупредувањето од земјоделците, објавено од порталот Домовина, беше особено резонантно. Во моментот кога започнуваат пролетните работи, словенечките земјоделци предупредија дека на бројни бензински пумпи им снемува гориво за трактори и друга механизација.

Во текстот се наведува дека се појавуваат проблеми „од Корушка до Козјанско, но и во Љубљана и Долењско“, и дека на клиентите на некои бензински пумпи им е кажано дека не се знае кога ќе пристигне новата испорака.

Домовина пишува дека некои земјоделци биле принудени да купуваат поскап обичен дизел наместо гориво наменето за земјоделска механизација, додека други се обиделе да создадат свои залихи или размислуваат да купат цистерни.

„Каде е горивото“ - Одговорот за празните бензински пумпи?

Вниманието на јавноста го привлече апликацијата „Каде е горивото“, која граѓаните почнаа да ја користат како еден вид мапа на преостанатите залихи. Нејзината цел е едноставна: пред да тргнат, возачите можат да проверат на која бензинска пумпа сè уште можат да наполнат гориво и да избегнат непотребни патувања до пумпи на кои веќе им снемало гориво.

Во исто време, трговците на мало и некои власти се обидоа да ја смират ситуацијата. Петрол за 24ur тврдеше дека понудата на пазарот е стабилна и дека првенствено станува збор за логистички предизвици поради зголемената побарувачка, а не за целосен недостаток на гориво.

Британската влада се обидува да ја смири јавноста

Во Велика Британија, исто така, има зголемување на побарувачката за гориво, како и низ целиот континент. Властите инсистираат дека нема општ недостиг на гориво и им велат на возачите да „полнат гориво како и обично“.

Сепак, во исто време, британската администрација разгледува итни мерки за намалување на потрошувачката на нафта, вклучувајќи пониски ограничувања на брзината, работа од дома, можни ограничувања за купување на бензински пумпи, па дури и ноќно затворање на некои пумпи доколку кризата ескалира понатаму.

Токму затоа на терен владее нервоза. Британските медиуми известуваат дека возачите веќе почнале да го менуваат своето однесување од страв од нови зголемувања на цените и можни прекини во снабдувањето, додека експертите од AA и RAC јавно предупредуваат дека паничното купување може само да ја влоши ситуацијата.

„Индипендент“ наведува дека возачите треба да се обесхрабрат од складирање, но дека загриженоста и гласините се веќе доволно силни за да влијаат на однесувањето на клиентите.

На социјалните мрежи почнаа да циркулираат и видеа кои наводно прикажуваат огромни редици на бензинските пумпи.

Цените на горивата во светот скокнаа

Позадината на сето ова е нагло зголемување на цените на енергијата на светскиот пазар. „Ројтерс“ наведува дека владите ширум светот воведуваат мерки за заштита на граѓаните од нагло зголемување на трошоците за енергија предизвикани од војната со Иран.

Во Велика Британија, според податоците објавени од „Гардијан“, повикувајќи се на RAC, цените на бензинот се зголемиле за околу девет проценти од почетокот на кризата, а дизелот за околу 17 проценти, со проценки дека просечната цена на литар бензин би можела да достигне 150 пени до Велигден.

Токму овој глобален ценовен шок ја објаснува нервозата на пумпите: дури и таму каде што физичките недостатоци не се широко распространети, стравот од повисоките цени утре веќе ги полни редовите денес.