Додека конфликтот на Блискиот Исток ги зголемува трошоците за енергија и дополнително ги замаглува економските перспективи, Обединетите нации предупредија дека светската економија се соочува со една од најслабите години од финансиската криза во 2008 година - а Европа е меѓу најтешко погодените.

Обединетите нации ја намалија својата прогноза за раст на глобалната економија и ги зголемија своите проценки за инфлација за оваа година, реагирајќи на кризата на Блискиот Исток и зголемувањето на цените на нафтата.

Економистите на ОН изјавија дека се очекува глобалниот БДП да порасне за 2,5 проценти во 2026 година, што е намалување од јануарската проценка од 2,7 проценти, додека во „полошо сценарио“ би можел да падне на само 2,1 процент, објави „Еуроњуз“.

Тоа би била една од најслабите стапки на раст во овој век, освен пандемијата на КОВИД и глобалната финансиска криза од 2008 година, изјави Шантану Мукерџи, директор за економска анализа во Одделот за економски и социјални работи на ОН.

„Не сме блиску до рецесија“, рече тој, но предупреди дека животот би можел да стане потежок за милијарди луѓе и дека некои земји би можеле да доживеат пад на економската активност.

„Не сите земји ќе доживеат исто ниво на инфлација“

Се предвидува дека глобалната инфлација ќе се зголеми на 3,9 проценти оваа година - 0,8 процентни поени повисока од јануарската прогноза, пред САД и Израел да започнат воздушни напади врз Иран. Иран одговори со блокирање на Ормутскиот теснец, клучна бродска линија за нафта, природен гас, ѓубрива и други нафтени производи.

„Зголемените цени на енергијата имаат силно влијание, како и цените на рафинираните производи кои се неопходни за индустриското производство и комерцијалниот транспорт“, рече Мукерџи.

Тој нагласи дека не сите земји ќе доживеат исто ниво на инфлација. Во побогатите развиени земји, се очекува инфлацијата да се зголеми од 2,6 проценти во 2025 година на 2,9 проценти во 2026 година.

Во земјите во развој, се очекува да се забрза од 4,2 проценти на 5,2 проценти, бидејќи повисоките трошоци за енергија, транспорт и увезени стоки ги намалуваат реалните приходи.

Каде се очекува најголемото забавување?

Според извештајот за светската економска состојба и перспективи за средината на 2026 година, економското влијание од војната со Иран е многу нерамномерно, со најголема штета концентрирана во Западна Азија - регион од 21 арапска држава, вклучувајќи го и Персискиот Залив.

Се предвидува дека економскиот раст на регионот ќе падне од 3,6 проценти во 2025 година на 1,4 проценти во 2026 година, „не само поради енергетскиот шок, туку и поради директна штета на инфраструктурата и сериозни нарушувања во производството на нафта, трговијата и туризмот“.

Во Африка, се очекува просечниот раст да забави само малку - од 4,2 проценти минатата година на 3,9 проценти оваа година. Во Латинска Америка и Карибите, се очекува растот да забави од 2,5 проценти на 2,3 проценти.

Се предвидува дека американската економија ќе остане „релативно отпорна“, со раст од 2 проценти оваа година, во голема мера во согласност со 2025 година.

Спротивно на тоа, Европа е „поизложена, бидејќи големата зависност од увезената енергија ги оптоварува домаќинствата и компаниите“. Се очекува економскиот раст во ЕУ да забави од 1,5 проценти во 2025 година на 1,1 процент во 2026 година, додека растот во економијата на Велика Британија би можел дополнително да се намали - од 1,4 проценти минатата година на 0,7 проценти оваа година.

Во Азија, диверзифицираните енергетски ресурси на Кина, големите стратешки резерви и државната поддршка обезбедуваат одредени заштитни мерки, при што се очекува растот да се забави на само 4,6 проценти оваа година од 5 проценти во 2025 година.

Се очекува Индија да остане една од најбрзо растечките големи економии, со раст од 6,4 проценти оваа година, што е намалување од 7,5 проценти во 2025 година.

„Прашањето за Кина, како и за Индија и другите земји, е колку долго ќе трае овој конфликт и неговите последици, бидејќи сите овие заштитни мерки се јасно ограничени“, рече Инго Питерле, виш економист на ОН.