Пред три децении Полска беше постсоцијалистичка економија на работ на колапс. Денес, таа е една од 20-те најголеми економии во светот и пример за успешна трансформација преку реформи, индустрија и ефективно користење на европските фондови.

БДП надмина еден билион долари

Според податоците на Меѓународен монетарен фонд, полскиот БДП денес надминува еден билион долари. Тој е поголем од економиите на Швајцарија, Данска, Белгија, Ирска и Австрија.

Пред само една генерација, во Полска постоеле купонски системи за основни прехранбени производи, а платите биле значително пониски од оние во Западна Европа. Според Wall Street Journal, земјата во тоа време била речиси подеднакво сиромашна како Јамајка.

Туск: Ова е импресивен раст

Полскиот премиер Доналд Туск изјави дека влегувањето во „клубот на билионери“ е значаен успех.

– Ова е еден од најбрзите економски растови во Европа. Полска има стапка на раст од 3,4 проценти, што ја става пред многу развиени економии – истакна Туск.

Клучни фактори за успехот

Аналитичарите посочуваат дека зад полскиот економски подем стојат неколку фактори:

силна индустриска база

стабилен банкарски систем

континуирани странски инвестиции

ефикасно користење на фондовите од Европската унија

Полска е најголем нето-примател на европски средства, со речиси 246 милијарди евра добиени од 2004 до 2023 година. Според проценките, нејзиниот БДП е за околу 40 проценти поголем благодарение на членството во ЕУ.

„Шок терапија“ што донесе резултати

По падот на комунизмот во 1989 година, Полска спроведе радикални економски реформи познати како „шок терапија“. Тие вклучуваа приватизација, либерализација на цените, отворање на пазарот и строга фискална политика.

Овие мерки овозможија брз премин кон пазарна економија и создавање услови за долгорочен раст.

Ново индустриско срце на Европа

Денес Полска се позиционира како едно од новите индустриски јадра на Европа. Нејзината економија е диверзифицирана, со силно присуство на автомобилската индустрија, машинството, електрониката и фармацијата.

Многу западноевропски компании, особено германски, ја префрлаат производството во Полска поради пониските трошоци и поволното деловно опкружување.

Расте и воената моќ

Со зајакнувањето на економијата, растат и инвестициите во одбраната. Полска минатата година издвоила рекордни 4,7 проценти од БДП за воени цели, што ја става меѓу водечките земји во Европа по воени трошоци.

Предизвици пред економијата

И покрај успехот, Полска се соочува со сериозни предизвици:

ниска стапка на наталитет

растечки јавен долг

зависност од фондовите на ЕУ

зголемување на трошоците за работна сила

Аналитичарите предупредуваат дека справувањето со овие проблеми ќе биде клучно за одржување на економскиот раст.

И покрај ризиците, Полска останува пример за тоа како една земја може за релативно краток период да се трансформира од сиромашна економија во значаен глобален играч.