Во 2023 година, одбранбената индустрија на ЕУ обезбеди околу 581.000 работни места и оствари обрт од 158,8 милијарди евра.

Претставниците на индустријата велат дека одбранбениот сектор на ЕУ се бори да најде работници со потребните вештини. Која е причината за ова? Какви експертски профили бараат и што прави ЕУ за да го реши овој проблем?

На европскиот одбранбен сектор не му треба само финансиска поддршка - му требаат и талентирани работници, тврдат претставниците на индустријата.

– Ова е секако еден од најинтензивните периоди на потрага по нов персонал во историјата на Леонардо, дури и поизразен отколку во претходните конфликти – велат од италијанската аеронаутичка, одбранбена и безбедносна компанија Леонардо, осврнувајќи се на војната во Ирак и конфликтот во Авганистан.

Недостигот од работна сила и професионални вештини не е проблем само за оваа италијанска компанија, туку е „заедничка грижа“ на целиот одбранбен сектор во Европа, кој во моментов соработува со националните и европските институции за да ги премости постоечките празнини и да го зголеми производството.

– Аеронаутичката, одбранбената и безбедносната индустрија во Европа, а особено во земји како Италија и Обединетото Кралство – два клучни пазари за Леонардо – се соочува со сè поголеми тешкотии во наоѓањето работна сила со соодветни вештини – додава Леонардо.

Голема побарувачка за специјализиран персонал

Претставник на Асоцијацијата на европските воздушни, безбедносни и одбранбени индустрии (ASD) нагласува дека „брзото регрутирање на голем број специјализиран персонал е голем предизвик, особено на и онака тесниот пазар на труд“.

Леонардо, кој вработува 53.000 работници ширум светот, смета дека проблемот не е последица само на воените конфликти, туку и на брзиот развој и интеграција на дигиталната технологија во индустријата.

Како што одбранбениот сектор се повеќе се вклучува во развојот на нови технологии и користи вештачка интелигенција, анализа на големи податоци, квантни технологии и други напредни системи, тој влегува во директна конкуренција со големите технолошки компании во потрагата по најдобри таленти.

„Како што технологијата продолжува да се развива, побарувачката за нови вештини неизбежно ќе расте, а некои од овие компетенции моментално се многу ретки на пазарот“, изјави портпаролот на шпанската компанија за ИТ и одбрана Индра за Еуроњуз.

Геополитичките фактори исто така играат значајна улога во изборот и регрутирањето на персоналот, со оглед на спецификите на воздушната и одбранбената индустрија. Еден претставник од индустријата истакна дека е „невозможно“ да се вработуваат од земји со високо развиени човечки ресурси, но кои не се дел од политички и стратешки сојузи.

Расте интересот по војната во Украина

Инвазијата на Украина во 2022 година ја промени перцепцијата на јавноста и ја истакна клучната улога на одбранбената индустрија во заштитата на општеството и демократијата, тврди претставник на АСД. Во овој контекст, сега е полесно да се привлечат кандидати за кариера во овој сектор.

За да се ублажи проблемот со недостигот на кадар, компаниите инвестираат во развој на внатрешни таленти, обука на млади професионалци, менторски програми и практиканти.

– Се истражуваат различни стратегии за регрутирање, вклучително и привлекување таленти од други земји на ЕУ кои се подготвени да се преселат во Шпанија, како и формирање локални тимови во региони каде што постојат потребните компетенции за поддршка на меѓународни проекти – рече портпаролот на Индра, компанија која вработува 57.000 луѓе и работи во 46 земји.

Што планира ЕУ за иднината?

Во 2023 година, европската одбранбена индустрија создаде околу 581.000 работни места и обрт од 158,8 милијарди евра. Се очекува тој број да продолжи да расте, бидејќи континентот се вооружува за да обезбеди мир и стабилност во сè покомплексниот глобален поредок.

ЕУ се потпира на својата прва индустриска стратегија за одбрана за да го зголеми военото производство во блокот. Меѓутоа, производителите бараат и долгорочни гаранции за нарачки и инвестиции, што би го олеснило вработувањето на нови работници.

Стратегијата за 2024 година нагласува дека проблемите со работната сила и вештините се резултат на децениското недоволно инвестирање во новите одбранбени програми и недостатокот на атрактивност на секторот.

„Европејците со децении го занемаруваа одбранбениот сектор, а сега владите, војската и индустријата се обидуваат да го надоместат изгубеното време по преголемото потпирање на „мировната дивиденда“, изјави Даниел Фиот од Центарот за безбедност, дипломатија и стратегија во Брисел за „Еуроњуз бизнис“.

– Суровата реалност е дека европскиот одбранбен сектор во моментов не е подготвен за војна. Ова мора да се промени, и тоа брзо – додаде тој.

Европската агенција за одбрана (ЕДА) соопшти дека ЕУ активно ја следи ситуацијата и работи на решавање на недостигот на вештини преку посилна соработка меѓу индустријата, академијата и владите.

Според истражувањето на ЕДА, дигиталните вештини - вклучувајќи вештачка интелигенција и машинско учење - ќе бидат многу барани во наредните години. Меѓу најбараните професии во секторот ќе бидат инженерите за автономни системи, научници за сајбер безбедност, аналитичари на податоци и дизајнери на софтвер.

Покрај тоа, ќе бидат потребни и традиционални индустриски вештини, како што се заварување, обработка на лим и монтажа, заедно со проект менаџери кои ги разбираат техничките барања на војската и сложеноста на одбранбените проекти.

– Во тек се различни напори, вклучително и индустриски иницијативи, за справување со недостигот на вештини, на пример преку програми како Assets+, сојуз за стратешки вештини во областа на новите одбранбени технологии – рече претставник на ASD.

– Сепак, обемот на предизвикот бара поширок и поодлучен пристап, во кој и владите и академските институции мора да имаат клучна улога – заклучи тој.