По топлиот почеток на пролетта, кога температурите во многу делови од Европа достигнуваа 20–25 °C, сега следува нагло заладување.

Европа се соочува со редок метеоролошки пресврт. Силно т.н. „омега блокирање“ над Северниот Атлантик и Гренланд насочува маса на арктички студен воздух длабоко кон исток и југоисток на континентот. Оваа невообичаена доцнопролетна инвазија на студ може да донесе сериозен мраз и снег токму во период кога растенијата влегуваат во чувствителна фаза на цветање, што може да предизвика значителни штети во лозарството и овоштарството.

По невообичаено топлиот април, температурите сега ќе паднат за 8 до 15 степени под просекот за крајот на април и почетокот на мај. Најсилниот удар се очекува во Полска, Белорусија, Украина, Словачка, Романија, Балканот и Турција.

Според прогнозите, утринските мразеви од -2 °C до -5 °C, а локално и пониски, би можеле да ги уништат цветовите на овошките и лозјата. Раното затоплување во април ја забрза вегетацијата, па растенијата сега се многу поранливи од вообичаено.

Во северните делови на Европа (северозападна Русија, Естонија, Финска и Норвешка) се очекуваат обилни врнежи од снег, локално и до 30–50 сантиметри. До следниот викенд студениот бран ќе се прошири и на Балканот и Турција, каде во Анкара и централна Анадолија се прогнозира редок мајски снег, со врнежи кои можат да надминат 30 сантиметри.

Додека источна и југоисточна Европа ќе трпат студ, западниот дел од континентот ќе остане под влијание на топол бран со температури над просекот, создавајќи остар температурен контраст низ Европа.

Главната причина за оваа појава е „омега блокирањето“ – висок притисок во форма на грчката буква Ω над Гренланд, кој ги блокира вообичаените западни струења и делува како „транспортна лента“ за арктички воздух. Дополнително влијаат и нарушувањата во стратосферата, слабеењето на поларниот вртлог и преминот кон Ла Ниња во Пацификот.

На земјоделците им се препорачува да преземат заштитни мерки, како прскање или покривање на посевите.

Иако се очекува слабеење на овој систем во текот на следната недела, студеното време ќе се задржи во источна Европа најмалку до почетокот на мај. Земјоделскиот сектор внимателно ја следи ситуацијата, бидејќи ваквиот пролетен шок може да влијае врз приносите во 2026 година.

Фото: Severe Weather Europe/Принтскрин