Извозниците на нафта и гас кои претходно немаа истакнато место во глобалниот енергетски поредок, како што се Ангола, Нигерија и Република Конго, сега се наведени како потенцијални играчи во идното снабдување на Европа. И европските земји кои брзаат да се ослободат од рускиот гас се свртуваат кон посигурни, но поскапи добавувачи на течен природен гас, како што се Катар и Америка.

Потезите се дел од борбата во Европа за одговор на енергетската криза предизвикана од војната во Украина, пишува „Вашингтон пост“. Во последниве денови, рускиот претседател Владимир Путин ги нападна своите западни непријатели со прекин на испораката на природен гас за Бугарија и Полска поради одбивањето да платат во рубљи. Други големи потрошувачи на руски гас, вклучително и Германија и Италија, се обидоа да ги убедат своите граѓани да бараат решенија во случај нивните земји да бидат следни погодени.

Но, во речиси секое сценарио, следните 18 месеци ќе бидат болно време за Европа, бидејќи ефектите од високите цени ги чувствува светот, а владите се борат да ги напојуваат своите фабрики, да ги загреат домовите и да ги одржуваат електраните. Во блиска иднина нема доволно алтернативи кои ќе спречат големи економски проблеми во претстојниот зимски период, во случај Русија да ги прекине испораките. Овој месец, на пример, германската централна банка предупреди дека економијата на земјата може да се намали за два отсто доколку војната продолжи.

- Ова е многу опасна игра за играње. Не знам како треба да заврши ова. Се чини дека ќе заврши многу лошо и за Западна Европа и за Русија. Има ограничена количина на природен гас. Никој нема да може да произведува побрзо, без оглед на фантазиите во кои владите сакаат да нè убедат, рече Едвард Чоу, научник за енергетска безбедност во Центарот за стратешки и меѓународни студии, кој со децении работи во индустријата.

Она што се случи е ненадејната глобална реорганизација на енергетските пазари поттикната од ненадејниот пресврт на Русија. Засега европскиот пазар на гас станува поделен. Италија би можела да се сврти кон Алжир, Бугарија кон Грција, а Полска може да се сврти кон долго планираното проширување на терминалот и гасоводот за увоз на течен природен гас (LNG) што доаѓаат од Норвешка.

Тоа е драматична, неочекувана промена на светската енергетска мапа. Пред два месеци Европејците не можеа да замислат да ја затворат вратата за руската енергија, а сега единствено прашање е кога тоа ќе се случи. А тоа се случува побрзо отколку што можее да се замисли, пишува „Вашингтон пост“.

Германија, економскиот мотор на Европа, засега е особено неподготвена. Повеќе од половина од снабдувањето со природен гас доаѓа од Русија. Германија го намали тоа на 35 отсто по инвазијата, но не е во добра позиција целосно да го елиминира рускиот гас во блиска иднина. Нема инфраструктура за увоз, а само три нуклеарни реактори во земјата се во функција - другите 14 беа затворени откако цунамито го погоди нуклеарниот комплекс Фукушима во Јапонија во 2011 година.

Германскиот министер за економија Роберт Хабек изјави дека очекува неговата земја да западне во рецесија без рускиот гас.

„Го сфаќам ова многу сериозно“, додаде тој.

Доколку испораките на природен гас нагло опаднат, следниот чекор би можел да биде рационализација.

Гасот прво би отишол во болниците и домаќинствата, а компаниите би биле изложени на ризик да ја загубат електричната енергија. Официјални лица и аналитичари предупредија дека последиците би можеле да бидат подлабока рецесија отколку што предвиде германската централна банка претходно оваа година, бидејќи фабриките ќе се затворат, стотици илјади луѓе ќе ги загубат своите работни места и ќе се зголеми инфлацијата.

Наместо да купува нафта и природен гас од Русија - каде трошоците за производство се многу ниски, а транспортот на гасоводот е евтин - Европа мора веднаш да се сврти кон поскапи алтернативи како што се САД, кои немаа капацитет за извоз на гас до пред седум години. Европските компании треба да додадат од 30 до 50 отсто на цената на самиот гас за танкер за течен гас да патува од Мексиканскиот залив до Европа. Тогаш празниот брод мора да се врати, што е вкупно 24 дена во транзит.

Европските купувачи веќе ветија дека ќе го завршат рускиот увоз до 2027 година. Способноста на Русија да ја користи својата моќ над енергетските текови како економско оружје против Европа само ќе се намали. Некои аналитичари сугерираат дека ова може да ја поттикне Русија да го користи тоа оружје сега, додека таа сè уште има влијание.

Сето ова создава нови можности во Алжир и другите африкански земји.

Алжир веќе извезуваше гас во Европа пред да избие војната преку гасовод во Италија и Шпанија. Алжир има и дополнителен капацитет во објекти кои го претвораат природниот гас во течен погоден за транспорт. Но, првото нешто што ги спречува Алжир и другите африкански земји кои лежат на големи резерви на природен гас е тоа што Европа претпочиташе гас од Русија, кој беше поевтин и полесно достапен.

Африка долго време сака да ги развие своите резерви на природен гас, но инвеститорите беа скептични, велејќи дека е премногу далеку и премногу скап. Таа пресметка сега е променета. Ова е моментот за Африка, заклучува „Вашингтон пост“.