Нова идеја за реформа на пензискиот систем во Германија предизвика силни реакции во јавноста. Предлогот е заминувањето во пензија во иднина да не зависи првенствено од возраста, туку од бројот на години работен стаж, односно од годините во кои биле уплатувани придонеси.

Предлогот го изнесе економистот Јенс Зидекум, советник на германскиот министер за финансии Ларс Клингбајл. Според неговата идеја, клучен критериум за полна пензија без намалување би биле најмалку 45 години стаж.

На прв поглед, моделот делува како поправеден за луѓето кои почнале да работат многу рано. Работник кој влегол на пазарот на труд на 18 години би можел да замине во пензија на 63 години. Но, проблемот настанува кај луѓето кои подолго студирале и почнале сериозно да работат подоцна, на пример околу 30-тата година. Тие би морале да работат до 75 години за да соберат 45 години стаж.

Зидекум прашува зошто некој што почнал да работи на 30 години би заминувал во пензија исто како некој што работи уште од тинејџерски години. Според него, сегашниот систем не е доволно фер кон луѓето кои со децении плаќаат придонеси.

Критики: Системот би можел да стане уште понеправеден

Критичарите предупредуваат дека ваквиот модел би можел практично да ги казни високообразованите луѓе, но и граѓаните со прекини во кариерата. Германските медиуми пишуваат дека анализи на DIW укажуваат оти жените, лицата со пониски примања, долгорочно невработените и луѓето со здравствени проблеми би можеле да бидат особено погодени, бидејќи потешко би стигнале до 45 години придонеси.

Економисти од Институтот за германска економија од Келн предупредуваат дека постојниот систем веќе ги наградува оние кои работат подолго, бидејќи тие уплаќаат повеќе придонеси и добиваат повисоки пензии. Според текстот, граѓаните со 45 години стаж во просек веќе имаат за околу 26 отсто повисока пензија од оние со пократок работен век.

Дополнителен проблем би биле луѓето кои се веќе пред пензија и немаат доволно време да го „дополнат“ стажот. Дел од договорите за работа во Германија автоматски завршуваат кога работникот ќе наполни 67 години, што би создало правни и административни компликации.

Тешка дилема за Европа

Дебатата во Германија се следи и пошироко во Европа, бидејќи многу земји се соочуваат со стареење на населението, недостиг на работна сила и растечки притисок врз пензиските фондови.

Пораката на дел од економистите е непопуларна, но јасна: или граѓаните ќе мора да работат подолго, или пензиите во иднина ќе бидат помали.

Засега, ова не е усвоена реформа, туку предлог и тема за политичка расправа. Но, фактот што доаѓа од советник близок до германскиот министер за финансии му дава тежина и ја отвора пошироката европска дилема: дали пензионирањето треба да се врзува за возраст или за реално поминати години на работа.