Бидејќи над Атлантикот веќе се формира нов топлотен бран , Светската здравствена организација (СЗО) предупредува дека најлошите недели од летото можеби допрва доаѓаат. Португалија и јужна Шпанија очекуваат температури до 43°C оваа недела, Франција и земјите од Бенелукс се подготвуваат за уште еден бран екстремна топлина, додека делови од Централна Азија бележат температури над 40°C. Со оглед на сериозноста на ситуацијата, СЗО одржа итен состанок со претставници на 41 земја-членка од европскиот регион, Европската комисија и организациите на граѓанското општество за да ги проценат лекциите од последниот топлотен бран и да се подготват за она што доаѓа.

Регионалниот директор на СЗО за Европа, д-р Ханс Анри П. Клуге, нагласи дека екстремната топлина сега мора да се гледа првенствено како закана за јавното здравје, а не само како метеоролошки феномен. На состанокот, на кој присуствуваа повеќе од 130 учесници, беа анализирани мерките што се покажаа успешни за време на неодамнешните топлотни бранови, како и областите каде што се потребни дополнителни инвестиции и подобра координација.

СЗО истакнува дека земјите со развиени национални здравствени планови за топлотни бранови реагираат многу побрзо и поефикасно. Меѓу примерите за добра пракса, се издвојува Италија, која користи систем за следење на смртноста во речиси реално време во 45 градови за да им овозможи на донесувачите на одлуки да реагираат навремено. Шпанија ја подобри комуникацијата со граѓаните преку соработка со медиумите, додека Австрија активираше ажуриран национален план, воведе дополнителни мерки за заштита на работниците од високи температури и ја подобри координацијата меѓу националните и регионалните институции.

Белгија го активираше највисокото ниво на предупредување за топлина само по втор пат во 2020 година, а Франција покажа како меѓусекторската соработка може да го намали товарот врз здравствениот систем и да го подобри целокупниот одговор на топлотен бран. Северна Македонија соработуваше со Црвениот крст за да се осигури дека помошта ќе стигне до луѓето без трајно засолниште. Според СЗО, заедничка карактеристика на сите успешни примери е тоа што плановите се подготвени пред почетокот на кризата, јасно ги дефинираат одговорностите на сите служби и овозможуваат брз одговор кога температурите ќе достигнат опасни нивоа.

Плановите за здравствена заштита за екстремни топлотни настани ги поврзуваат метеоролошките предупредувања со специфични мерки за јавно здравје. Тие вклучуваат подготовка на здравствените установи за зголемен број пациенти, заштита на најранливите групи од населението и координација помеѓу здравствените служби, социјалната грижа, безбедноста при работа, домувањето и урбанистичкото планирање. Ваквите планови овозможуваат однапред да се знае кој е одговорен за одредени активности, кои групи од населението бараат посебна заштита и на кои температури се активираат различни нивоа на одговор.

И покрај позитивните примери, СЗО предупредува дека помалку од половина од земјите-членки во европскиот регион моментално имаат национален план за заштита на здравјето за време на топлотни бранови. „Многу луѓе сè уште не сфаќаат дека се лично изложени на ризик, дури и кога е активиран црвен аларм. Земјите пријавија недостаток на климатизирани јавни засолништа, а бавната бирократија е посебен проблем. Во некои земји, прогласувањето на топлотен бран се одложува од процедурални причини, што сериозно го забавува одговорот на здравствените служби“, рече тој.

На состанокот беа истакнати голем број предизвици. Граѓаните честопати не препознаваат дека се изложени на ризик, дури и кога се издадени највисоки предупредувања. Во многу земји, недостасуваат доволно капацитети за ладење, а граѓаните не се доволно информирани каде да ги најдат. Посебен проблем е заштитата на бездомниците, жителите на домовите за стари лица и постарите лица кои живеат сами и се социјално изолирани. Некои земји сè уште имаат административни пречки што го забавуваат официјалното прогласување на топлотен бран, што може да го одложи започнувањето на мерките за заштита на населението.

Вечерњи.хр