Додека многу луѓе ја доживуваат зимата како време на мир, во овоштарниците низ Србија всушност тогаш започнува една од најважните работи во годината - кастрењето.

Без неа, нема добра жетва, но нема доволно луѓе кои се подготвени да го работат тоа. Некогаш вообичаен сезонски извор на приход на село, оваа работа сега е сè повеќе без работна сила, и покрај фактот дека дневните плати се зголемуваат од година во година. Додека мразот сè уште се задржува на гранките, кастречите влегуваат во овоштарниците пред зори, со ножици во рацете и рокови кои не можат да чекаат пролет.

Кастрењето е една од најважните мерки што влијаат на приносот во дадена година. Изминатата 2025 година беше ниска во однос на приносот и сите сорти овошје се подготвија добро за жетвата во 2026 година, вели Зоран Кесеровиќ, пензиониран професор на Земјоделскиот факултет, за Euronews Serbia.

- Тоа е професионална работа, има недостаток на квалификувана работна сила, дневницата се движи помеѓу 60 и 80 евра, а понекогаш достигнува и до 100 евра дневно. Помислив да му предложам на Министерството за земјоделство да организира курсеви, каде што секој учесник на курсот ќе добие сертификат за кастрење по видови овошје. Некои видови овошје се особено барани кога станува збор за кастрење, како што се јаболката и боровинките - вели Кесеровиќ.

Тој додава дека е потребно долго време за учење, а неодамна има обиди за механизирање на кастрењето.

- Нема доволно кастрења, се случи во 2025 година, на пример, јаболката да се кастреат дури и за време на фазата на цветање. Подобро е да се кастре за време на цветањето отколку воопшто да не се кастре - вели професорот.

За кастрење се потребни ножици и пила. Постојат ножици со долга рачка од околу 180 см, но и со кратка, а цените се движат до 150 евра. Неодамна се користат пневматски ножици и пила, по што кастрењето оди многу побрзо. Кесеровиќ додава дека силните мразови и температурите под нулата не се добар период за влегување во овоштарници и процесот на кастрење.

Растечката работа зависи од временските услови, ако температурите се ниски или има врнежи, невозможно е да се влезе во овоштарникот и да се започне со кастрење.

Според Кесеровиќ, оваа работа е многу барана, а професионалните кастречи се главно од јужна Србија, од Александровац и Крушевац во Жупа. Тие доаѓаат во Војводина во групи од 6 или 8 лица и остануваат неколку месеци.

Инаку, кастрењето се врши во текот на зимата (јануари-март) и летото (јуни-август). Работните места најчесто се наоѓаат на Фејсбук групи за сезонски работи, земјоделски задруги или директно кај сопствениците на овоштарници и лозја.

Предноста е брзата заработка и лесното наоѓање работа. Недостатоците се што може да биде физички напорно и зависи од времето. Најбрзиот начин да се научи работата на кастрењето е да се поминат две недели со искусен кастреч, а важно е да се знае дека секое овошно дрво се кастри различно и не може да се научи за еден ден.