Додека претседателот Владимир Путин се обидува да ги закрепне позициите на Русија како главен играч на Блискиот Исток, Саудиска Арабија почнува да напаѓа традиционални пазари за Русија , испорачувајќи поевтина нафта на Полска.

На неодамнешниот инвестициски форум Игор Сечин, кој е извршен директор на најголемата руска нафтена компанија Роснефт, се пожали на саудискиот влез на полскиот пазар.

"Тие активно прават дампинг", рече тој. И други руски раководни кадри се загрижени.

"Ова не е ли прв чекор кон прераспределба на западните пазари?", Посочи на тркалезна маса минатата недела Николај Рубченков, директор на Татнефт. Дали владината енергетска стратегија не треба да содржи некои мерки за заштита на руските интереси на постоечките западни пазари, праша тој.

Европски трговци и нефтопреработувачи потврдуваат дека Саудиска Арабија нуди нафта со значително намалување, а така саудиското производство станува атрактивно од руското. И иако повеќето источноевропски рафинерии сега технолошки зависат од рускиот нафтен микс, претставниците на рускиот нафтен сектор со право се загрижени.

Во 70-тите години Саудиска Арабија испраќаше половина од нафтата за Европа, но тогаш Советскиот Сојуз изгради цевководи за извоз од богатите нафтени наоѓалишта во западен Сибир и Саудијците се насочија кон азиските пазари, каде што побарувачката беше голема и можеше да се добијат подобри цени.

Уделот на Саудиска Арабија на европскиот пазар на нафта продолжи да опаѓа; во 2009 година тој достигна најниско ниво од 5,9%. Уделот на Русија пак постигна максимум од 34.8% во 2011 година. Во последните години Саудиска Арабија полека го зголемува своето присуство, достигнувајќи до 8,6% во 2013 година, но никогаш не ја проба својата среќа во Полска.

Како повеќето земји од Централна и Источна Европа, и Полска одамна е клиент на руските нафтени компании. Минатата година околу три четвртини од увозот на горива бил од Русија, а остатокот од Казахстан и европски земји. Полска сепак е во центарот на напорите да се намали зависноста на Европската унија од руските енергетски извори.

Откако Русија го анектираше Крим од Украина минатата година, Полска, која се граничи со Украина, ги зголеми воените трошоци и напорите за зајакнување на безбедноста. Таа работи исто така со поблиските соседи. Минатата недела најави договор со Литванија, Латвија и Естонија за изградба на гасовод за природен гас кон и од балтичките земји, гарантирајќи идна независност од руските гасни испораки.

Во овој контекст еден нов и сигурен снабдувач е добредојден. А што се однесува до Саудијците, тие треба да ги прошират своите активности надвор од Азија, каде што побарувачката опаѓа.

Кремљ и претставниците на рускиот нафтен сектор одамна ја чувствуваат желбата на Европа за енергетска диверзификација и побараа нови пазари. До почетокот на векот речиси целиот нафтен извоз на Русија беше за Европа. Минатата година уделот се собра под две третини.

На азискиот пазар Русија стана сериозен конкурент на Саудијците. Во мај руската нафта наменета за Кина дури привремено ја надмина понудата од Саудиска Арабија. Сега кога Саудијците се ангажирани со безмилосна ценовна војна за удел на пазарот - не само со производителите на шкрилци нафта во САД, а и со сите добавувачи кои не се членови на Организацијата на земјите извознички на нафта (ОПЕК) - тие се насочуваат кон традиционални пазари за Русија .

Ова може да се претвори во сериозна расправија помеѓу двете земји - најголеми извознички на нафта во светот, меѓу кои веќе има недоразбирања во сирискиот конфликт.

Засега ОПЕК и Меѓународната агенција за енергија прогнозираат скромно зголемување на побарувачката догодина, но ако кинеската економија продолжи да се претставува полошо од очекуваното, овој пазар може да стане премногу мал за Русите и Саудијците. И двете економии зависат од нафтата и зачувувањето на пазарниот удел е прашање на опстанок.

Нафтената конкуренција е опасн потискана во блискоисточната политика на Путин. Рускиот лидер се надева дека кога неговиот сојузник Иран повторно ќе излезе на светскиот нафтен и гасен пазар, Русија некако ќе го искористи тоа, можеби преку нови цевки во Сирија. Тој освен тоа сака да ги спречи Саудијците да воспостават правци за извоз во Сирија.

Сега, кога руското енергетско владеење во Европа е изложена на ризик, Путин постојано упорно ќе настојува да го реши сирискиот конфликт според условите кои тој го става.