Македонските компании трошат трипати повеќе енергија за да произведат иста количина стоки во споредба со европските. Последните податоци на Евростат, кои се однесуваат за 2015 година покажуваат дека во земјава се трошат 336,3 килограми нафтен еквивалент енергија за да создадат 1.000 евра бруто до­ма­шен про­из­вод (БДП). Иако оваа количина енергија е помала за 4 отсто во споредба на претходната година, сепак таа покажува дека според индикаторот за енергетска интензивност, Република Македонија се уште спаѓа во групата земји со висок степен на бескорисно потрошена енергија, односно има голем простор за намалување на енергетските трошоци на компаниите.

Енер­гет­ска­та ин­тен­зив­ност е мер­ка што ја по­ка­жу­ва ефи­кас­нос­та на ед­на еко­но­ми­ја во пот­ро­шу­вач­ка­та на енер­ги­ја за да про­из­ве­де од­ре­де­на вред­ност. Просекот на ниво на 28 земји- членки на Европската унија изнесува 120,4 килограми нафтен еквивалент. Овие податоци покажуваат дека, на пример, една македонска фабрика за чевли троши три пати повеќе енергија за да произведе еден пар обувки отколку некоја фабрика во Германија или друга европска земја.

Сепак, споредено со дру­ги­те зем­ји во регионот, Ма­ке­до­ни­ја се наоѓа некаде во средината на оваа скала. Најдобри резултати на Балканот според овој индикатор покажува Грција, ка­де што, за да се до­бие БДП во вред­ност од 1.000 ев­ра се пот­реб­ни 132,5 килограми нафтен ек­ви­ва­лент енер­ги­ја, а потоа следат Словенија со 177,6 ек­ви­ва­лен­тни килограми, Хрватска со 192,9 и Албанија со 223,6 килограми нафтен еквивалент. Најло­шо стои Косово, ка­де што за ис­та­та на­ме­на се тро­шат 490,4 ек­ви­ва­лен­тни килограми , а зад нас се Србија со 486,1, Бугарија со 448,5 и Црна Гора со 301,1 килограми нафтен еквивалент.

Стратегија за енергетска ефикасност

За да се намали ова бескорисно трошење на енергијата, Република Македонија подготви Стра­те­ги­ја­та за енер­гет­ска ефи­кас­ност до 2020 го­ди­на, со која се оче­ку­ва овој по­ка­за­тел да се пре­по­ло­ви и со тоа да се доб­ли­жи до про­се­кот на Ев­роп­ска­та Уни­ја.

Министерството за економија во соработка со Центарот за енергетска ефикасност на Македонија (МАЦЕФ) почна кампања преку која ќе се укажува на потенцијалот за штедење енергија во малите и средните претпријатија. Проектот предвидува на 10 одбрани фирми да им се направи енергетска контрола и анализа колку трошат енергија, а потоа да се дадат препораки за заштеда, кои ќе можат да ги користат и други слични компании во земјава.

- Кампањата предвидува развој на енергетски конкурентно и одржливо стопанство. Ќе им помогнеме на деловните субјекти да ја оптимизираат потрошувачката на енергија, да се грижат за животната средина и да ги намалат трошоците за производство при што ќе се создадат услови за нивна поголема конкурентност на пазарот. Од друга страна, придонесуваме кон националните цели за годишна заштеда на енергија преку спроведување на мерки за енергетска ефикасност во индустријата- велат во Министерството за економија.

Модернизација на опремата

Инаку, овој по­ка­за­тел за­ви­си од го­лем број фак­то­ри, ка­ко што се еко­ном­ска­та струк­ту­ра на зем­ја­та, степенот на опременост на фабриките, кли­ма­та, жи­вот­ни­от стан­дард, тран­спор­тни­те на­ви­ки и дру­го.

- За да се добијат подобри резултати неопходно е да се инвестира. Најтешко за секој е да се откаже од опрема што функционира, но со ваквата опрема трошоците за енергија и тековно одржување се многу поголеми, а и квалитетот на производот е помал. Затоа треба да им се укаже дека е неопходна замена на застарената опрема со современа која нуди поголемо производство и повисок квалитет со помало трошење на енергија, со што се добива заштеда во одржување од 30 до 40 отсто- вели проф. д-р Константин Димитров од МАЦЕФ.

(М.Б.)