Повеќето земји во Југоисточна Европа (ЈИЕ) забележаа пад на нивниот рејтинг во најновиот Индекс на перцепција на корупцијата на „Транспаренси Интернешнл“ објавен во вторник, при што Словенија остана најдобра во регионот во 2025 година и покрај неуспехот, а Србија постигна најнизок резултат меѓу своите регионални колеги.

Индексот рангира 182 земји и територии според нивните перцепирани нивоа на корупција во јавниот сектор на скала од нула - високо корумпирано до 100 - многу чисто, користејќи податоци од 13 надворешни извори и одразувајќи ги ставовите на експерти и бизнисмени.

Во 2025 година, Албанија, Бугарија, Косово, Молдавија, Романија, Словенија и Србија забележаа пад на нивните резултати во однос на претходната година, додека Хрватска, Црна Гора и Северна Македонија не забележаа промена во нивните резултати. Босна и Херцеговина беше единствената земја во регионот што забележа зголемување на нејзиниот резултат, соопшти Транспаренси Интернешнл во својот извештај.

Во Западна Европа и ЕУ, Бугарија и Романија се најслабо рангирани. Со резултат од 40 - три поени пониско од 2024 година - Бугарија се рангираше на 84-то место на индексот, додека Романија се рангираше на 70-то место со 45 поени, што е намалување за еден поен во споредба со 2024 година.

„Во Бугарија, широкото приватно влијание врз државата поттикна повици за акција против клептократијата“, соопшти Транспаренси Интернешнл. Минатата година, Бугарија ги имаше најголемите протести во последниве години, на кои се бараа промени во начинот на управување со земјата, крај на корупцијата во државната администрација и на крајот доведоа до оставка на владата.

Низ целиот Западен Балкан, неконтролираните дискрециони овластувања ги изложуваат јавните средства на корупција и ја поткопуваат јавната доверба, додека за проектите со висока вредност често се одлучува без транспарентност.

Во Босна и Херцеговина, недостатокот на конкурентни процедури резултираше со неконтролирана експлоатација на природните ресурси. Политичкото влијание врз судските назначувања е длабоко вкоренето, поткопувајќи ги напорите за ефикасно регулирање на системот. Босна се рангираше на 109-то место на индексот, постигнувајќи резултат од 34 поени, што е за еден поен повеќе во однос на резултатот од претходната година.

Во Албанија - која е рангирана на 91-во место со 39 поени, што е за три поени помалку од 2024 година - несоодветните заштитни мерки создадоа висок ризик од деградација на животната средина во случајот со островот Сазан. Џаред Кушнер, зет на американскиот претседател Доналд Трамп, планира да развие проект за одморалиште на островот во партнерство со албанската влада, која претходно ѝ даде статус на стратешки инвеститор на „Атлантик инкубатор партнерс“, поддржана од Кушнер.

Србија е на 116-то место на индексот, постигнувајќи најнизок резултат во Југоисточна Европа од 33 поени, што е за два поени помалку од резултатот од 2024 година. Транспаренси Интернешнл забележа дека владата потпишала таен договор со странски инвеститор и нелегално ја откажала заштитата на културен споменик за да дозволи изградба на луксузен хотел. Во 2024 година, владата на Србија наводно потпишала инвестициски договор со „Атлантик инкубација партнери“ на Кушнер, според кој Србија се обврзала да го одземе заштитениот статус на историски локалитет во главниот град Белград и да го сруши за да овозможи изградба на хотел и станбен комплекс на локацијата. Кушнер во меѓувреме го напуштил проектот откако еден владин министер и други функционери биле обвинети во врска со него.

Транспаренси Интернешнл, исто така, соопшти дека Обвинителството за организиран криминал на Србија се соочува со кампањи за клевета предводени од владата, попречување на полициската соработка и законски измени што ја ослабуваат неговата способност да истражува организиран криминал и корупција на високо ниво.

Молдавија го подобрува судскиот ветинг и ги промовира реформите усогласени со ЕУ и покрај силниот геополитички притисок и отпорот од вкоренетите интереси, соопшти Транспаренси Интернешнл. Молдавија се рангираше на 80-то место со резултат од 42 поени, еден поен понизок отколку во 2024 година, пренесува seenews.

Просекот на глобалниот индекс на перцепција на корупцијата се намали во 2025 година за прв пат по повеќе од една деценија на само 42 од 100. Огромното мнозинство земји не успеваат да ја држат корупцијата под контрола, при што 122 од 182 земји постигнаа под 50 поени во индексот.