Рафинеријата „Ел Палито“ во Пуерто Кабељо, во државна сопственост на PDVSA, повторно се најде во фокусот на светската јавност, откако американскиот претседател Доналд Трамп објави преземање на контролата врз нафтениот сектор на Венецуела, со поддршка на најголемите американски нафтени компании.

Трамп ја опиша индустријата како „целосен неуспех“ и вети инвестиции од повеќе милијарди долари за да го оживее секторот и повторно да го направи профитабилен, пишува Гардијан .

Колку нафта има Венецуела?

Венецуела се смета за земја со најголеми резерви на нафта во светот , но прецизните податоци не се веродостојни. Државните проценки велат дека тие се дури 300 милијарди барели, што би значело дека земјата поседува околу 17 проценти од вкупните светски резерви, повеќе од Саудиска Арабија.

И покрај огромниот потенцијал, Венецуела отсекогаш произведувала многу помалку отколку што можела. Кога Уго Чавез дојде на власт во 1999 година, земјата произведуваше околу 3,5 милиони барели дневно и беше меѓу 10-те најголеми производители на нафта во светот. Денес, производството е околу еден милион барели дневно, додека САД произведуваат повеќе од 13 милиони барели дневно.

Улогата на американските нафтени компании

Трамп објави дека „големите американски компании“ ќе инвестираат милијарди во поправка на уништената инфраструктура. Потенцијалните инвеститори ги вклучуваат „Ексон Мобил“ и „КонокоФилипс“, кои работеа во Венецуела пред национализацијата на секторот во 2007 година. „Шеврон“ е единствената голема американска компанија што останува активна во таа земја.

Официјалните изјави од „Ексон“, „Шеврон“ и „КонокоФилипс“ сè уште не ги потврдуваат директно инвестициските планови на Трамп.

Аналитичарот Хорхе Леон од „Ристад енерџи“ процени дека доколку Трамп го објави тоа јавно, веројатно веќе постои договор со компаниите.

Што значи ова за Кина и постојните купувачи на нафта

Околу 80 проценти од венецуелската нафта се извезува во Кина, главно како отплата на долгот од ерата на Чавез. Кина е најголемиот кредитор на Венецуела , со проценети финансиски аранжмани во вредност од околу 105 милијарди долари помеѓу 2007 и 2016 година.

Со преземањето на секторот, САД практично добиваат контрола врз милијарди долари во идните отплати, како и врз евтини извори на енергија што Пекинг ги користеше за развој на својата економија.

Кинеското Министерство за надворешни работи ги осуди американските потези, велејќи дека е „шокирано“ од отворената употреба на сила против суверена држава.

Постојат шпекулации дека венецуелската нафта сега би можела да се пренасочи кон американските рафинерии во Луизијана , што би овозможило поголема глобална продажба на американска нафта и би го зајакнало планот на Трамп да ги направи САД енергетска суперсила.

Влијание врз глобалниот пазар на нафта

Експертите проценуваат дека настаните нема да имаат непосреден долгорочен ефект врз цените на нафтата и горивата , но се очекува краткорочна волатилност оваа недела, кога ќе продолжи тргувањето.

Дури и со договорот меѓу САД и најголемите светски нафтени компании, брзата стабилизација и растот на производството не се реални . Примерите од Ирак и Либија покажуваат дека присилните промени на режимите ретко ги стабилизираат залихите брзо.

Питер Мекнали, главен аналитичар во „Трид Бриџ Енерџи“, истакнува дека закрепнувањето е можно, но бара десетици милијарди долари инвестиции и најмалку една деценија целосно ангажирање на западните инвестиции.

„Може ли Венецуела да се врати на нивото на производство од крајот на 20 век? Да, но со огромни инвестиции и долгорочни обврски од Западот“, оценува Мекнали.