Српскиот претседател Александар Вучиќ во понеделникот изјави дека е пронајдено уште едно наоѓалиште на злато, кое е меѓу 100-те најбогати во светот. Тоа може да значи дека значително се зголемени проценките на некои функционери дека под државата Србија се кријат околу 500 милијарди евра рудно богатство.

Засега не се знае кој го открил овој локалитет, но она што е познато е дека досега во потрагата по српското рудно богатство се вклучени над 100 фирми, лиценцирани од државата, од кои повеќето имаат странски капитал. Имено, десетина од нив, со седиште во Австралија, Канада и Кина, контролираат дури 90 отсто од територијата што е предмет на истражување, чија вкупна површина е 5.673 квадратни километри.

Засега е неизвесно дали некој од нив ја открил оваа „златна кока“, но она што е сигурно е дека иако се регистрирани во Србија, преку фирми во офшор зони и сродни фирми кај нас, тие се „мајстори“ на српските истражни полиња на руда.

Така барем покажува истражувањето од јуни минатата година, врз основа на издадените дозволи на државата, кои се зголемија за уште десет од тој период до крајот на 2022 година. Сепак, брзиот раст на бизнисот со истражување на руда започна во 2015 година со донесувањето на Законот за рударско и геолошки истражувања. Освен тоа, најавата за големи резерви на литиум во Јадр ги натера светските компании да ги интензивираат истражувањата во Србија.

Според податоците на БИРН, најголемите површини со права на истражување од 165.826,1 хектари се во сопственост на компании со потекло од Канада. Зад нив се оние чие крајно седиште е во Австралија, 158.826,1 хектари, додека оние поврзани со Кина се на трето место по површина за која државата им издала дозвола, што е 59.586,6 хектари.

Во оваа група беа вклучени и компании од Србија, кои добија права за истражување на површина од само 30.255,6 хектари. Според информациите на „Блиц“, најмногу се работи за оние кои најмногу се поврзани со јаглен.

Ваквата ситуација го наметнува прашањето дали толку голем број странски компании, кои се занимаваат со истражување, можат да доведат до тоа српското богатство да помине и во нивни раце?

Професорот на Рударско-геолошкиот факултет во Белград, Раде Јеленковиќ, за „Блиц“ вели дека нема причина за загриженост.

- Работењето на принципите на отворен пазар подразбира глобалниот финансиски капитал да се движи слободно и да инвестира таму каде што има минерални суровини. Во ниту една развиена земја во светот нема ограничувања за потеклото на капиталот вложен во истражување и рударство. Пример е дека во една од двете најразвиени рударски земји во светот, Канада, има прилив на директни странски инвестиции во рударството што е приближно ист износ што компаниите од таа земја инвестираат во други земји. Ресурсниот национализам не е компатибилен со глобалната природа на оваа индустрија - вели Јеленковиќ.

Блиц.бизнис