Ова лето, Федералниот институт за развојно програмирање објави нов извештај за развојот на единиците на локалната самоуправа (ЕЛС) во Федерацијата на Босна и Херцеговина, кој дава детален увид во состојбата на економскиот и социјалниот развој во општините и градовите.

Извештајот за 2024 година ги потврдува значајните разлики меѓу заедниците, при што Сараево и околните општини ја задржуваат водечката позиција, додека листата на најмалку развиени сè уште вклучува оддалечени и демографски загрозени општини, пишува BiznisInfo.ba.

Индексот на развој е креиран врз основа на пет клучни индикатори:

Приходи од данок на доход по жител,

Степен на вработеност,

Движење на населението,

Удел на старото население во вкупното население,

Нивото на образование на работната сила.

Заедно, овие индикатори даваат сеопфатен преглед на економската сила, демографските трендови и социјалниот потенцијал на локалните заедници. Индексот овозможува споредба помеѓу различни административни единици и следење на промените со текот на времето.

На самиот врв на листата, во Група I на високо развиени општини и градови, е Општина Центар Сараево, која останува на првото место, непроменета од претходната година. Заедно со неа, во оваа група се и Ново Сараево, Трново, Илиџа, Стари Град, Нови Град и Вогошќа, формирајќи еден вид „развоен кластер“ околу главниот град.

Овој резултат го потврдува долгогодишниот тренд на концентрација на економски активности и ресурси во Сараевскиот кантон, додека остатокот од Федерацијата покажува значително пониски вредности на индексот.

Група II ги вклучува претежно главните градови на кантоните - Мостар, Тузла, Широки Бријег и Горажде. Меѓу општините со значителен напредок се Добој-Југ, Хаџиќи, Читлук, Тешањ и Илијаш. Овие заедници претставуваат регионални економски центри кои, иако не го достигнуваат Сараево, покажуваат стабилен раст.

Групата III вклучува голем број општини и градови со среден развој, меѓу кои Зеница, Бихаќ, Високо, Грачаница, Лукавац, Живинице, Травник, Љубушски, Сребреник, Какањ, Груде, Чапљина, Коњиќ, Бугојно и други.

Овие заедници имаат потенцијал за напредок, но им е потребна дополнителна поддршка во однос на вработувањето и задржувањето на населението.

Посебно внимание привлекува групата IV, која ги опфаќа неразвиените општини како Фојница, Бусовача, Олов, Доњи Вакуф, Завидовиќи, Столац, Јајце, Вареш, Калесија, Цазин, Велика Кладуша и други.

Најкритична е ситуацијата во Група V, која ги вклучува екстремно неразвиените општини: Домаљевац-Шамац, Равно, Гламоч, Дрвар, Бужим, Кључ, Фоча, Пале, Челиќ, Босанско Грахово, Теочак, Сапна и Добретиќи.

Овие заедници се соочуваат со депопулација, високи стапки на невработеност и слаби фискални капацитети, што ги прави приоритет за целни мерки за поддршка.