Во услови на зголемени глобални тензии и сè поизразена неизвесност во меѓународната економија, Меѓународниот монетарен фонд(ММФ) предупредува дека класичниот пристап кон правење прогнози повеќе не е доволен за да се опфати сложеноста на тековните случувања.

Како што истакна Лев Ратновски, претставникот на ММФ во Србија на „конференцијата на финансиските директори со цел 2026 година“, „наместо традиционалното основно сценарио, поради променливата и неизвесна ситуација“, сега се разгледуваат различни можни патеки на развој на настаните, при што како референтна опција се зема релативно краткорочен конфликт и постепена нормализација на производството и транспортот во погодените региони.

Во тој случај, како што изјави, би се очекувало „ограничено влијание врз цените на суровините, инфлациските очекувања и финансиските услови“, додека проекциите се базираат на проценките на тимовите на ММФ за поединечни земји. Сепак, покрај оваа основна рамка, ММФ сè повеќе обрнува внимание на помалку поволните исходи што би можеле да имаат пошироки последици за глобалната економија.

Во еден од овие сценарија, проблемот првенствено се одразува во долгорочен и поизразен пораст на цените на суровините, при што методолошкиот пристап „од горе надолу“ се користи за разгледување на глобалните шокови и нивното пренесување врз националните економии.

Уште посериозни ризици се поврзани со ситуација во која би имало директна штета на енергетската инфраструктура во конфликтните региони, што, како што е предупредено, би можело да предизвика значително подлабоки нарушувања во снабдувањето и производството отколку во претходните кризи.

Претставникот на ММФ дополнително посочува дека ризиците не се исцрпени само во геополитичката сфера. Напротив, како што е нагласено, „понатамошното влошување на конфликтите и избувнувањето на внатрешнополитичките тензии“ може да доведат до поширок синџир на негативни последици, вклучително и „преиспитување на очекуваните добивки во продуктивноста благодарение на новите технологии“.

Покрај тоа, се предупредува на можноста за „зголемување на трошоците за задолжување предизвикани од фискални ранливости“, како и „поткопување на кревката рамнотежа на постојните трговски политики и слабеење на довербата во економските институции“, што дополнително би го зголемило притисокот врз глобалните финансиски пазари.

И покрај доминацијата на ризикот, ММФ остава простор и за позитивни изненадувања во своите анализи. Најзначајното меѓу нив е поврзано со забрзаниот технолошки напредок, првенствено преку примена на вештачка интелигенција, што би можело да доведе до „побрзи добивки во продуктивноста“.

foto freepik.com