Марија Кумбароска Ванбесин е сениор директорка за извршно пребарување (executive search) и советување за одбори, со повеќе од петнаесет години меѓународно искуство во идентификување и развој на лидерски кадар. 

Нејзината професионална биографија опфаќа работа со глобални компании и пазари, финансиски институции и индустриски сектори, а денес делува во рамки на Korn Ferry – водечка светска консултантска куќа листирана на њујоршката берза.

Со стекнато искуство во Брисел, Луксембург и Амстердам, Марија е препознатлива по својата експертиза во управување со човечки капитал, организациски дизајн и планирање на наследување во мултинационални компании. 

Нејзиниот фокус е насочен кон развој на одборите и извршните структури, особено во доменот на стратегиското лидерство и ESG стандардите.

Таа поседува магистерска диплома по бизнис економија од Католичкиот универзитет во Лувен, Белгија, диплома по применети науки во меѓународен бизнис менаџмент од Универзитетот Фонтес во Ајндховен, Холандија, како и диплома по менаџмент од Економскиот факултет во Скопје.

Говори англиски, француски и македонски јазик, и претставува редок пример на професионалец кој успеал да изгради кариера на глобално ниво, а сепак да остане поврзана со своите корени и локалната деловна заедница.

Разговорот го водиме по повод нејзината иницијатива Board Ready – бренд создаден за да ги подигне стандардите на корпоративното управување во Македонија и регионот. Преку системски пристап, Board Ready им помага на компаниите да развијат ефикасни, одговорни и визионерски одбори кои се подготвени за современите бизнис-предизвици.

1. Што беше клучниот момент што ве натера да ја основате Board Ready и каква празнина на пазарот препознавте?

-Board Ready е основан во време на глобална трансформација во корпоративното управување. Компаниите почнаа да се соочуваат со ризици што досега не постоеле, а одборите мораа да развијат нова динамика и нови механизми на одговорност.

 Препознавме дека на македонскиот и балканскиот пазар недостига системски пристап кон управување со ризици, дигитална трансформација и ESG, како и вистинско разбирање на човечкиот капитал во контекст на ефикасност на одборите. Често одборите функционираат повеќе формално и на хартија, отколку стратешки и во реалниот бизнис. 

Board Ready е основан за да ја пополни таа празнина со целосна методологија која ги обединува глобалните стандарди, локалното знаење и практичните алатки за унапредување и усовршување на одборите и извршните структури, гледано од перспектива на човечкиот капитал.

2. Колку е подготвена македонската корпоративна сцена за современи стандарди во управување со одбори?

-Корпоративната сцена во Македонија брзо се развива, но сè уште заостанува зад светските трендови. Денешните управни одбори се соочуваат со сложени предизвици, од геополитички и економски шокови, до закани поврзани со сајбер безбедност, одржливост и дигитална трансформација. 

Нашите анализи покажуваат дека само мал број компании имаат воспоставено систем за редовна проценка на вештините и стручноста или стратегија за развој на одборите.

 Board Ready ја пополнува токму таа празнина: преку јасно структуриран процес на проценка, надградба и лични тренинзи, им помагаме на одборите да преминат од одбранбен кон напреден модел на управување и да изградат култура што создава резултати.

3. Кои беа првите конкретни чекори што ги презедовте за да ја поставите платформата и нејзините услуги?

-Нашиот почеток беше насочен кон темелна анализа на пазарот и интензивна комуникација со извршни директори, сопственици и институции. Целта беше да го почувствуваме пулсот на управните структури, да откриеме каде постојат празнини во стручноста и каде се губи енергијата и динамиката на одборите. 

Врз основа на тие сознанија развивме целосен систем што опфаќа матрици на вештини, индивидуални и групни проценки, специјализирани програми за обука и лични тренинзи за извршни директори. 

Дополнително, воспоставивме јасни механизми за редовна соработка меѓу одборот и менаџментот, што овозможуваат навремено приспособување на стратегијата и одржлива организациска стабилност.

4. Како меѓународното искуство во executive search и корпоративни стратегии влијаеше врз концептот на Board Ready?

-Меѓународното искуство претставува основа на Board Ready. Работата со светски компании и институции ни овозможи да го разбереме целиот опсег на современи начини на управување: флексибилни системи за стручност, примена на вештачка интелигенција и дигитални способности, управување со одржливост и значењето на емоционалната интелигенција. 

Тие сознанија ги претворивме во практична и лесно применлива методологија прилагодена на нашата средина. Денес нудиме сеопфатна стручност по различни сектори, како што се финансии, потрошувачки добра, технологија, индустрија и јавна администрација, со пристап што ги спојува глобалните стандарди со вистинските предизвици на македонскиот пазар.

5. Колкав интерес постои од приватниот, а колкав од јавниот сектор за ваков тип на експертиза?

-Интересот од приватниот сектор постојано расте, особено меѓу компаниите што се соочуваат со светска конкуренција, бараат инвестициски капитал или настојуваат да воспостават поцврсти системи за управување со ризици и отчетност. Тие го препознаваат Board Ready како доверлив партнер со целосен пристап и длабоко разбирање на човечкиот потенцијал. 

Нашите услуги вклучуваат и лична поддршка за извршните директори, која пак помага да се зајакне врската меѓу лидерството и стратешкото управување. Јавниот сектор се движи побавно, но постепено се отвора кон поголема професионалност и транспарентност. Board Ready обезбедува практична поддршка за двата сегмента, со нагласок на создавање долгорочна стабилност и отпорност на организациите и компаниите.

6. Дали гледате реална подготвеност кај домашните компании да имплементираат стандарди како ESG, дигитална трансформација и отчетност на одборите?

-Свеста за потребата од промени постои и постепено се зголемува, но вистинската примена сè уште заостанува. Многу компании вложуваат во одржливост и дигитални решенија без тие да бидат целосно поврзани со нивната стратегија. Главните пречки се отпорот кон промени, недостигот од стручни кадри и сложената регулатива што го оптоварува деловното работење во Македонија. 

Board Ready им помага на компаниите преку практичен и систематски пристап што вклучува детална проценка, насочена поддршка и градење култура на одговорност и иновација. Нашата мисија е да ја претвориме свеста во систем, а системот во видливи резултати.

7. Кои се најголемите предизвици со кои се соочуваат одборите во регионот денес?

-Одборите во регионот се соочуваат со повеќеслојни предизвици. Предизвиците постојано се зголемуваат и стануваат сè поразновидни, а самодовербата на лидерите често е под притисок. Недостигот од стручност во нови области како вештачка интелигенција и сајбер безбедност, ниската промена на членови во одборите и ограничената емоционална интелигенција доведуваат до застој и неефикасност. 

Во многу случаи недостига и брза, конструктивна комуникација со менаџментот. Board Ready применува сеопфатен систем на решенија што опфаќа проценка, развој, обука и лична поддршка. На тој начин се создава нова генерација управни одбори кои функционираат како динамични, поврзани и аналитички структури.

8. Можете ли да споделите конкретен пример каде Board Ready донесе видливи резултати во управувањето?

-Во една водечка регионална компанија спроведовме целосна проценка на одборот и утврдивме недостиг од стручност во областите на сајбер безбедност и дигитална трансформација. По нашите препораки, компанијата ангажираше нов член со искуство во вештачка интелигенција и технологија, воспостави флексибилен систем за следење на стручноста и воведе редовна поддршка за извршниот тим.

 Во првата година беа постигнати видливи резултати: одлуките се донесуваа 20% побрзо, а дигиталната отпорност значително се зајакна. Овој пример покажува како Board Ready преку целосен и усогласен пристап создава конкретен и траен напредок во управувањето.

9. Како гледате на улогата на жените во управните одбори и нивната застапеност во Македонија и регионот?

-Застапеноста на жените во управните одбори расте, но сè уште не го достигнува нивото на европските стандарди. Во Board Ready веруваме дека разновидноста е клучен дел од успешно и современо управување. 

Активно ја поддржуваме женската лидерска улога преку обуки, менторски програми и лична поддршка, како и преку создавање вистински можности за кандидатки со различни стручни профили. Компаниите што вложуваат во инклузивност и разновидност се поуспешни во привлекување таленти, инвестиции и иновации. Разновидноста не е само прашање на правичност, туку и на ефикасност и стабилност.

10. Каква визија имате за Board Ready во следните пет години — локално и меѓународно?

-Нашата визија е Board Ready да стане водечки центар за современо корпоративно управување во регионот и доверлив партнер препознатлив и на меѓународно ниво. На локален план, ќе работиме на проширување на примената на независни проценки, флексибилни системи за стручност и интегрирани програми за развој на управни одбори и извршни тимови. 

Ќе го зајакнеме и делувањето во јавниот сектор со услуги насочени кон поголема транспарентност и институционална стабилност. На меѓународен план, ќе изградиме сојузништва со водечки организации и ќе ја позиционираме Македонија како регионален центар на знаење и стручност за добри управувачки практики. 

Нашата мисија е јасна, да создадеме одбори што се визионерски, активни и подготвени за сите предизвици што ги носи иднината.

Разговорот го водеше: Магдалена Стојмановиќ - Константинов