Соработката меѓу Русија и Грција почива на солидна база на цивилизациски вредности и православната култура, напиша рускиот претседател Владимир Путин во грчкото издание „Катимерини“ неколку часа пред посетата на Атина.

Во една ретките посети во држава од ЕУ во својата чанта Путин денеска сепак носи и договори за соработка во различни сектори - култура, трговија, енергетика и инфраструктура, коментира вчера советникот на рускиот претседател Јуриј Ушаков. Во руската делегација се вклучени министерот за надворешни работи, Сергеј Лавров, на енергетиката Александар Новак, на културата Владимир Медински, како и директорите на „Газпром“ Алексеј Милер и на „Роснефт“ Игор Сечин.

Покрај „тешката артилерија“, со која пристигнува рускиот претседател, сосема природни се и очекувањата дека главните разговори во грчката престолнина ќе се вртат околу енергетиката. Трговските односи меѓу двете држави во 2015 година се проценуваат на 2,75 милијарди долари. 85% од рускиот извоз претставуваат нафта и природен гас.

Дали сепак Владимир Путин ќе успее да направи предлог, на кој грчкиот премиер Алексис Ципрас нема да може да издржи?

Првата средба беше во пролетта 2015 година, кога новоизбраниот премиер на нашиот јужен сосед очајно бараше помош, за да се спротивстави на доверителите, какви што беа и неговите предизборни ветувања. Следи и втора посета на грчкиот премиер во Русија - во средината на јуни за економскиот форум во Санкт Петербург.

Разговорите минаа добро и Ципрас долго време ја тупкаше топката во разговорите со различните институции за финализирање на втората спасувачка програма за земјата. Успеа да ја задржи само до месец јули, сепак, кога на грчкиот премиер му се наложи да си признае дека земјата не може да си дозволи да ја напушти еврозоната и не може да смета на поддршка од никаде.

Така на левиот лидер му се наложи да потпише третина спасувачка програма, која предвидува нови штедење и кратења на јавните расходи. Сведоци на 17 часа преговори, коментираа дека за време на седницата Ципрас го понудил и палтото на доверителите, во обид да постигне подобри услови за својата земја.

Откако си обезбеди нов мандат на управување, макар и балансирањето со кревкото мнозинство од само тројца пратеници, Алексис Ципрас се зафати внимателно да подготви нова енергетска стратегија за Грција. Со жонглирање со различни геополитички интереси, веќе неколку месеци тој се обидува да обезбеди гасни текови од Израел, Египет и Кипар, како и од Каспискиот регион, кои ќе поминат низ земјата на патот кон Европа.

И неговите планови засега се крунисани со успех - по години на двосмисленост и сомневања дека воопшто ќе се реализира, само пред неколку дена беше даден почетокот на изградбата на Трансјадранскиот гасовод (TAP). По цевките ќе тече гасот од ветувачкото наоѓалиште „Шах Дениз“ II од Каспиското Море кон Европа.

Во прилог Алексис Ципрас беше еден од првите светски лидери кои го посетија Иран по укинувањето на санкциите на Западот. И главната тема повторно беше енергетика, снабдување на нафта и природен гас.

Затоа и овој пат мисли Атина има некој друг адут во ракавот и ќе може да си дозволи да ги погледна руските предлози од сите страни. Нешто повеќе - Русија е најголемиот снабдувач на енергија на Грција, но договорот за испорака е до 2026 година. Ако сето тоа оди според планот, дотогаш гасот од Каспиското Море веќе ќе тече, а можно е да започне и трговската експлоатација на некое од наоѓалишта во Средоземното Море.

Нетипично пак од Русија веќе неколку недели доаѓаат вести за ЕР на „Јужен поток“ под некаква форма. Шпекулациите кои почнале од медиумите, веќе добиваат и официјална потврда од страна на Лавров, кој рече дека „Гаспром“ бара можности за реализација на гасни проекти во јужна Европа, а и од советникот на Владимир Путин - Јуриј Ушаков.

Тој пак директно коментира дека се разгледува гасовод кој ќе испорачува гас до Грција, а оттаму и до Италија преку „трета страна, очигледно Бугарија“.

Љубопитна работа додаде и бугарскиот премиер Бојко Борисов кој навести за престојната посета, прва откако е на власт, на Алексис Ципрас во Бугарија во почетокот на јуни. Двајцата треба да разговараат за развојот на поддржан од ЕУ проект за изградба на Јужниот гасен коридор, појасни Борисов.

Надвор од енергетиката Владимир Путин има уште многу да понуди - руско учество во приватизацијата во јужниот сосед. Уште пред неколку години Русија се интересираше за купувањето на гасната DEPA, која повторно е на продажба, како и од железничките оператори во земјата. Од своја страна Атина пак може да се ангажира да посредува за ублажување на санкциите на ЕУ против Москва.

Така разговорите во грчката престолнина денеска имаат голем набој. Сигурно тие ќе бидат од значење за развојот на енергетската мапа во целиот регион, а обидите да се постигне најдобар од сите можни вмешани страни - воопшто не се за потценување.