"Исламска држава" ја заостри својата контрола врз нафтените резерви во Ирак и сега раководи добро организирана империја за шверц чиј незаконски извоз ја покрива Турција, Јордан и Иран, тврдат шверцери и ирачки претставници. Шест месеци откако приграби огромни територии радикалната вооружена група заработува милиони долари неделно од ирачките нафтени операции, тврдат САД. Воздушните напади на коалицијата против цистерни и рафинерии, контролирани од организацијата, го отежнаа но не го запреа овој извоз. Екстремистите контролираат над половина дузина нафтени наоѓалишта. Тие брзо успеаја да ги продолжат нивните активности, а потоа ги искористија постоечките трговски мрежи во северен Ирак, каде шверцот е неоспорен факт со години. Од почетокот на јули до крајот на октомври повеќето од оваа нафта одеше во ирачки Курдистан. Самопрогласениот Исламски калифат продаваше нафта на курдски трговци со голем попуст. Од Курдистан нафтата се препродава на турски и ирански трговци. Добиените средства и помогнаа на организацијата да плаќа за своите воени трошоци - 500 долари месечно на борец и околу 1.200 долари на воен командант. САД го покажаа притисокот врз лидерите на Ирачки Курдистан да стават крај на шверцот, но со ограничен успех. Нафтата продолжува да тече кон Турција преку Сирија, а ИД вешто менува еден пазар со друг, како што велат шверцерите, а најевтината сурова нафта се пренасочува кон Јордан. Во понеделникот експертска група на ОН ги повика соседните на Ирак и Сирија да ги задржат камионите цистерни, кои продолжуваат да доаѓаат од територијата окупирана од џихадисти. "Купуваме цистерна со 26 до 28 тони нафта за 4200 долари. Ја продаваме во Јордан за 15 000 долари. Секој шверцер поминал околу осум цистерни неделно", вели за Сами Калаф, шверцер на нафта и поранешен офицер од ирачкото разузнавање во времето на Садам Хусеин. Калаф, кој живее во јорданската престолнина Аман, вели дека шверцерите обично плаќаат на корумпирани гранични службеници по 650 долари за да поминат низ секој контролен пункт. Високи претставници на ирачкото разузнавање потврдуваат дека ИД ја користи провинцијата Анбар, која се граничи со Јордан, како голем шверцерски дистрибутивен центар. ИД контролира три големи нафтени наоѓалишта во Ирак - Аджеел, северно од Тикрит, Кајара и Химрин. Претставник од контролираниот од Курдите Киркук вели дека 435 тони сурова нафта од наоѓалиштето Аджеел во провинцијата Салах ад Дин биле доставени неодамна во Анбар, од каде се пренесени во Аман. ИЗВОЗ ОД СИРИЈА ВО ТУРЦИЈА? Портпаролот на ирачкото Министерство за нафтата Асим Џихад вели дека не знае за шверц на нафта во Јордан, но признава дека ИД сеуште управува со извозот на сурова нафта во Турција преку Сирија. "Ние вршиме притисок на Турција да престане оваа трговија, бидејќи тоа и помага на ИД", посочи Џихад во јуни. Американските разузнавачки беспилотни авиони, летаат над северен Ирак. Пресретнавме голем број цистерни, минувајќи непречено од контролираните од ИД области во регион Курдистан. Во тоа време курдските сили се тепаа со ИД на нова и кревка линија на фронтот. Американски команданти им предадоа на курдските претставници сателитски снимки и ги натераа да преземат мерки. Американски авиони уништија седум цистерни, а ирачките поразија слични цели минатиот месец. "Посредниците, трговците, работниците во рафинериите, транспортните компании и сите кои учествуваат во трговијата со нафта на ИД треба да знаат дека напорно работиме за препознавање и имаме средства да ги запреме", предупреди Дејвид Коен, подсекретар за тероризам и финансиско разузнавање при Министерството за финансии на САД. Минатата недела Коен рече дека екстремистите продолжуваат да заработи "неколку милиони долари неделно од продажба на украдени и поминати шверцувани енергетски ресурси" - помалку отколку што си обезбедувале пред воздушните напади на коалицијата, но сепак сумата е доволно импресивна. Пред ИД да преземат контрола над нафтените наоѓалишта, тие веројатно давале помеѓу 400 000 и 500 000 барели нафта на ден, рече претставник на ирачката државна North Oil Company, стопанисувач со сите наоѓалишта во регионот пред тие да бидат заземен од џихадистите. Еден продавач рече дека во екот на трговијата во Курдистан биле испраќани по 3.000 тони сурова нафта (25 350 барели) на ден. Оттаму нафтата исчезна во Турција и Иран. Меѓународни проверки ги ограничија овие простори. Курдски парламентарец сепак призна дека шверцот не е целосно прекинат. "Би рекол дека нелегалната трговија падна за 50%. Приведени се неколку лица кои учествувале во купувањето на нафта од Да'еш (арапскиот акроним на" Исламска држава во Ирак и Левант, идила ). Истите луѓе ја снабдувале ИД со бензин и им обезбедиле над 250 пикапи ", објасни Махмуд Хаџи Омар. Дури шиитските милиции, кои се борат со екстремистите, имаат корист од трговијата, бидејки собирале такса за цистерните кои минуваат низ контролираните од нив територии. КОИ СЕ КЛУЧНИТЕ ЛИЧНОСТИ ШТО ГО КОНТРОЛИРААТ ШВЕРЦОТ Карим Хасан, 47-годишен Арап сунити, возач на камион, раскажува дека командант на ИД, Сауд Заркави е одговорен за значителен дел од трговијата. Заркави склучил договор за шверц на нафта со сунитски племенски водачи и други истакнати претставници во реонот на Мосул, изјави Хасан. Возачите активираат постоечки мрежи со курдските трговци кои ја поминувале нафтата до курдскиот автономен регион. Хасан, кој превезува нафта од 13 години, вели дека е изненаден од брзината со која ИД наоѓа наоѓалишта во функција. Кога ги прашал познатите во нафтениот сектор во Мосул, тие му рекле дека ИД довела двајца инженери од Сирија, кои успеале да го преземат управувањето и да ги стават во функција наоѓалиштата. "Курдските трговци се согласија да купуваат нафта на половина од меѓународната цена и плаќаат по 1.500 долари за секоја цистерна која минуваше низ контролните пунктови во реонот на Киркук, Махмур, Дакук и Туз Хормато", раскажува Хасан, кој добивал по 120 до 150 долари за транспортот на сурова нафта, но си го доведуваа до 300 долари за курс во двете насоки од луѓе поврзани со ИД. Потоа нафтата се препродава на турски и ирански трговци. Иако огромното мнозинство од силите се борат против ИД на фронтот во Северен Ирак, некои поткупи на нивни команданти гоолеснија шверцот на нафта од териториите на ИД. Нихад Гафар, кој превезува сурова нафта од седум години, вели дека бил товарен со нафта од контролиран од ИД регион во Хемрин и го возел до Кошцапа - област на 30-тина километри јужно од главниот град на Курдистан Ербил, каде изгледа бил пренесен за рафинирање голем дел од шверцувана нафта. "Не ги запиравме на курдските контролни пунктови, бидејќи имаше договор меѓу курдските трговци и шеф на премините", рече Гафар. Претставници на курдската регионална влада тврдат дека уапсиле неколку лица кои се занимаваат со нафта која доаѓа од ИД, и работат со американски претставници за прекин на трговијата. Ахмад Аскари, член на Комитетот за безбедност кон регионалниот совет во Киркук, рече дека луѓето кои купувале нафта од ИД, ќе бидат обвинети со помош на антитерористичките закони кои предвидуваат смртна казна. Офицер за безбедност од регион јужно од Киркук, кој побара анонимност, изјави дека колку што му е познато, началниците не преземале никакви дејства против Курдите, вмешани во трговијата, за да не го нарушат имиџот. Гафар раскажа дека минатиот месец патот што користел за купување и испорака на нафта од идентификацијата, бил затворен поради американските бомбардирања. На премините исто ја засилија контролата, додава тој. Воздушните напади против рафинерии во Ирак и Сирија и мерките за преминување на шверцот на сурова нафта доведоа до поскапување на бензинот во Мосул, што сериозно ја попречува исламистичката група да управува со својот најголем урбан центар. "Крај секој пат во Мосул има паркирани камиони и бензински цистерни кои продаваат секаков вид бензин", вели жител на Мосул. Запрашан дали многу луѓе од шверцерската мрежа се уапсени, курдскиот трговец со нафта вели: "Малите риби секогаш ги фаќаат, а големите секогаш се извлекуваат". K.K.