Како Данска им ги продаде карипските острови на САД за 25 милиони долари: Ситуацијата со Гренланд има сличности, но трансакцијата би била значително различна
Пролетта 1917 година, Данска им продаде дел од својата колонијална империја на Соединетите Американски Држави , островите Сент Томас, Сент Џон и Сент Кроа, денешните Американски Девствени Острови, за 25 милиони долари. Оваа трансакција беше повеќе од само финансиска зделка; таа беше резултат на сложени геополитички пресметки за време на Првата светска војна.
Стратешка одлука во турбулентни времиња
На почетокот на 20 век, данската колонија Западноинди се соочувала со тешки времиња. Честите бури и падот на производството на шеќер ја намалиле и економската и стратешката важност на островот. Кон крајот на 1890-тите, политичката тензија се зголемила поради интересот на Германското Царство за Антилите, што ги загрижувало САД и нивната желба да го спречат ширењето на европското влијание на Карибите.
Првите преговори меѓу Данска и САД за продажба на островот започнаа во 1902 година, со предложена цена од пет милиони долари. Иако планот беше поддржан од данскиот Фолкетинг, горниот дом, Ландстинг, го отфрли поради конзервативните противници кои се плашеа од понатамошно губење на територијата.
Избувнувањето на Првата светска војна ја направи ситуацијата уште потешка. Како неутрална земја, Данска имаше проблеми со одржувањето на стабилна контрола врз своите далечни колонии во Карибите. Социјалните немири го достигнаа својот врв во 1915 година, кога избувна генерален штрајк и владата мораше да го испрати воениот брод Валкириен за да воспостави ред.
Преговорите и првиот дански референдум
Во исто време, американскиот претседател Вудро Вилсон и државниот секретар Роберт Лансинг сакаа да спречат можна германска контрола врз островите. Тие понудија да ги купат за да обезбедат стратешка контрола во регионот и да го заштитат превозот преку Панамскиот канал. Преговорите се водеа во тајност, но кога тоа стана познато во Данска во 1916 година, избувна бран националистички протести.
За да го реши проблемот, на 14 декември 1916 година, Данска го организираше првиот народен референдум во својата историја. Мнозинството граѓани гласаа за продажба на островот на САД. На 1 април 1917 година, трансакцијата беше финализирана за 25 милиони долари. Во исто време, Данска го консолидираше својот суверенитет над Гренланд.
По продажбата, данската валута останала во употреба на островите до 1934 година, кога била заменета со американскиот долар. Денес, возењето на Американските Девствени Острови е од левата страна на патот, а повеќето возила имаат волан од левата страна, остаток од данската колонијална традиција.
Историски паралели
Овој настан денес привлекува внимание поради неговата сличност со современата дебата за Гренланд . Исто како што данските Западни Инди беа во центарот на меѓународниот интерес, вниманието сега е насочено кон Гренланд, особено поради неговата географска локација и природните ресурси.
Додека продажбата на данските Западноиндиски Острови беше начин за балансирање на геополитичкиот притисок, ситуацијата со Гренланд е поинаква. Денес, Данска делува како независен актер, кој, и покрај постојаниот интерес на САД, цврсто се спротивставува на евентуалната продажба на оваа територија.
Курир.рс