Извештајот на ЕК ги нотира проблемите со родово базирано насилство! Има ли кој да ги чита?!
Жените трпат насилство и често молчат за тоа -велат од невладиниот сектор. Тие бараат итни мерки но и законски решенија кои ќе понудат долгорочни модели за грижа и заштита на жртвите. Извештајот на Европската комисија ги нотира и критичните точки околу родово базираното насилство за кое сеуште многу малку се зборува и работи -вели за Фактор, Неда Чаловска од Хелсиншкиот комитет.
Во делот од Извештајот срочен во 23 -тото поглавје за фундаменталните права, а кои се однесуваат на еднаквоста на жените и семејното насилство, се вели дека и покрај Стратегијата за родова еднаквост(2013-2020) и Акциониот план (2013-2016) сеуште се потребни механизми за промовирање на родовата еднаквост, бидејќи постои видлив недостаток и ограничени можности за граѓанското општество активно да се вклучи во донесувањето на одлуки.
“Новиот Закон за борба против семејното насилство е донесен да се заштитат жртвите, но истиот не ги признава сите форми на насилство и обезбедува само граѓанска постапка против сторителите. Сеуште владеат стереотипи, па има родово базирано насилство. Потребни се итни мерки за борба против двојна или повеќекратна дискриминација, особено против жените Ромки”-се вели во Извештајот.
Дополнително дискриминацијата се споменува како сериозен проблем и во 19 поглавје посветено на социјалните политики и вработувањето. Оттука се наведува дека е потребна измена на постојните законски решенија и нивно усогласување со европската регулатива.
“Законот за заштита од дискриминација треба да се измени и да се усогласи, да се зајакнат механизмите за антидискриминација. Во наредната година, земјата треба особено да:
→ справи со невработеноста, особено кај младите и на долгорочно невработените лица;
→ подобри бипартитниот и трипартитниот социјален дијалог, особено во приватниот сектор и
особено за колективното договарање;
→ обезбеди соодветни институционални и финансиски ресурси се ставени на располагање за спроведувањена социјалната инклузија и намалувањето на сиромаштијата кои се во Стратегијата”- се вели во Извештајот.
Според Чаловска ова само дополнително покажува дека е потребно итно ратификување на Истанбуласката конвенција како почетна точка на еден долгорочен процес на промена во перцепцијата и менталитетот на луѓето.
„За државите коишто ја ратификувале оваа Конвенција се предвидуваат низа обврски за целосно третирање на сите облици на насилство врз жената и превземање на сите соодветни мерки за заштита на жртвите и казнување на сторителите. Правата на жртвата треба да се во центарот на сите мерки кои се спроведуваат по пат на ефективна соработка и координација со сите надлежни органи но и со зголемена вклученост и ингеренции на невладиниот сектор “-вели Чаловска.
Конвенцијата на Советот на Европа за спречување и борба против насилство врз жените и семејно насилство, популарно наречена Истанбулска Конвенција е меѓународен документ со досега најсеопфатни законски решенија и политики за заштита од насилство врз жените. Конвенцијата досега е потпишана од 29 земји членки на Советот на Европа, а ратификувана од 13. Македонија оваа конвенција ја потпиша на 08.07.2011 година без резерви. Според истата правилно треба да се третира проблемот на насилство врз жените, а во Конвенцијата се дадени низа дефиниции за поимите како што се „насилство врз жените“, „домашно насилство“, „род“, „родово засновано насилство“ и „жени“.
Од невладиниот сектор сметаат дека во земјава не се спроведуваат постојните закони, а институциите не реагираат брзо на пријавеното насилство. Само за споредба во Словенија велат постојат 14 шелтер центри, а во Македонија само 4, од кои ниту еден за жртви од силување.
“Сите форми на родово базирано насилство не се вклучени во законската рамка. Ова е утврдено и во најновиот извештај на Европската комисија. Сметаме дека треба да биде приоритет во нардниот период и да бидеме вклучени во сите процеси кои ќе се однесуваат на измена на закоснакта рамка. Беше донесен посебен закон за спречување и заштита на семејно насилство, меѓутоа тиој не ги опфати сите форми на родово базирано насислтво, кои всушност ги опфаќа и Истамбулската конвенција”- додава Неда Чаловска од Хелсиншкиот комитет за човекови права.
Последниве две години Македонија се соочува со нов сериозен проблем и најтешка форма на насилство врз жените- фемицид. Проблем кој според невладините организации мора сериозно да се третира и да се реши. Минатата година статистиката регистрира четири случаи на фемицид, кои според активистите кои работат на оваа проблематика укажува на нефункционирање на системот за заштита на жртвите од семејно насилство.
С.Б.
Слично
