До минатото лето се сметаше дека единствената опасност што се крие во Евбејскиот Залив, водите што го одделуваат островот Евија од грчкото копно, се виолетовите медузи.

Сепак, пристигнувањето на отровна, подуена риба, таканаречената зајачка риба , која благодарение на климатската криза продира во Медитеранот и е способна да грицка коски, метал и дрво, претставува сосема поинаква закана.

Грчкиот Црвен крст издаде предупредување во кое им советува на граѓаните веднаш да побараат медицинска помош доколку ги касне оваа риба, бидејќи нејзините вилици можат да предизвикаат тешки рани и обилно крварење.

Исто така, се забележува дека овој вид не смее да се јаде под никакви околности поради т- етродотоксин, потенцијално смртоносен невротоксин кој се наоѓа во неговите органи и месо.

Бидејќи нема противотров за неговиот отров, овој инвазивен вид нема природни непријатели, што му дава предност во синџирот на исхрана и можност да убие секој што ќе се обиде да му наштети.

„Наша должност и примарна грижа мора да биде безбедноста на нашите граѓани. Превенцијата е подобра од лекувањето“, рече Андонис Спанос, заменик-градоначалник на Халкида, кој минатиот месец го надгледуваше поставувањето на лебдечката бариера, прва од ваков вид во Грција.

Спанос (45) припаѓа на новата генерација проактивни локални политичари. Тој вели дека властите работеле со месеци за да обезбедат средства и да распишат тендери со цел да постават најефикасна бариера.

„Два и пол километри од оваа мрежа ќе бидат поставени во заливите. Минатата година имаше проблеми со медузите, но со оваа мерка убивме две муви со еден удар. Сега, ако се појави зајачката риба, ќе бидеме подготвени и за неа“, истакна тој.

Тој додава дека телефоните во градската администрација не престануваат да ѕвонат и дека се јавуваат постари граѓани да прашаат кога ќе бидат инсталирани системите.

„Само утрово, една дама рече дека ќе се чувствува безбедно пливајќи со своите внуци само кога ќе биде поставена бариерата“, додаде тој.

Се поставуваат бариери поради зајачките риби

Се чини дека Халкида не е сама во својата борба.

Оваа недела, Никос Хулиерис, 63, долгогодишен инструктор по нуркање, беше со својот тим во гумен чамец поставувајќи нови пловечки бариери по плажите.

„Нуркам повеќе од 40 години и никогаш не сонував дека ќе го доживеам ова. Температурата на морето дефинитивно се зголеми и тоа создаде поповолни услови за она што го гледаме сега“, рече тој.

Во наредните недели, околу седум километри лебдечки бариери ќе бидат доставени во регионот од Атина со камиони.

„Не мислам дека нешто ќе може да помине низ таа мрежа, дури ни забите на оваа риба. Тие би морале да касаат на истото место долго време за да ја искинат, а се сомневам дека ќе го сторат тоа“, рече нуркачот.

Грција нуди награда за фатен инфлатор

Минатата недела, Атина, исто така, објави слична програма за „улови“, нудејќи награда од 5,33 евра по килограм. Грчките рибари, кои исто така се жалат на уништени мрежи и опрема, ќе добијат и субвенции за гориво според акцискиот план финансиран од ЕУ, кој првично ќе се однесува на Крит и јужниот дел на Егејското Море.

Собраната риба, како и на Кипар, ќе биде замрзната и изгорена во државни објекти, рече Маргаритис Шинас, министер за земјоделство и поранешен потпретседател на Европската комисија. Тој додаде дека иницијативата, насочена кон заштита на морската средина и поддршка на крајбрежните и островските заедници, веројатно ќе се прошири.

Грчките власти, исто така, наидоа на неочекуван отпор - обожаватели на овој вид. Се појави група наречена Иницијатива за спасување на пуферот, која ги осуди плановите за негово искоренување, тврдејќи дека тоа покренува „сериозни етички прашања за суштество кое заслужува заштита и почит“.

„Сè што слушаме е преувеличено“, рече Јоанис Батијакас, морски научник на Универзитетот во Егејот на островот Лезбос.

Тој вели дека за повеќе од 15 години нуркање видел само една риба-пуфер, иако признава дека тие се широко распространети во водите околу Крит.

„Да, тие имаат долги заби и изгледаат страшно, и да, можат да бидат проблем за рибарите и нивните мрежи, но како и повеќето диви животни, тие не напаѓаат луѓе. Ако го сторат тоа, тоа е многу ретко и само ако се испровоцирани. Сето тоа е многу врева за ништо“, заклучи тој.

_________________________________________________________________________

Кипарските рибари беа првите што се пожалија на зајачките риби

Пролиферацијата на Lagocephalus sceleratus стана толку изразена што официјалните лица велат дека целиот источен Медитеран е жртва на овој воден штетник. Научниците велат дека овој вид, како и рибата лав, по потекло од Индо-пацифичкиот регион, бил привлечен од затоплувањето на Медитеранот и влегол преку Суецкиот канал од Црвеното Море.

Рибарите на Кипар беа првите што се пожалија дека овој натрапник им го уништува уловот и мрежите. Уште во 2024 година, кипарските власти воведоа финансиски стимулации за да го ограничат неговото ширење, а повеќе од 103 тони од овој вид беа отстранети од крајбрежните води како дел од државната програма.

Службениците истакнаа дека без детално следење, „невозможно е да се извлечат сигурни заклучоци за идните трендови на популацијата“.

Присуството на зајачки риби не е привремено, туку нова реалност што не може да се игнорира.