Директорката на ММФ, Кристалина Георгиева, денеска изјави дека светот се соочува со сериозен проблем со висок јавен долг, додека геополитичките ризици, зголемувањето на трошоците за задолжување и политичката нестабилност станаа клучни предизвици за глобалниот економски раст.

Зборувајќи за фискалната политика, таа нагласи дека историјата покажува дека строгите мерки за штедење честопати носат политичка цена, но дека постојат и примери во кои владите, и покрај строгите намалувања, ја задржале довербата на гласачите.

Како илустрација, таа ја наведе Латвија, каде што тогашниот премиер и сегашен европски комесар Валдис Домбровскис спроведе агресивни намалувања на платите и пензиите, но сепак беше реизбран.

Таа ја спомена и Аргентина, каде што, според неа, драстичната фискална консолидација била оправдана поради долгорочниот фискален хаос и инфлацијата што го „задушувала населението“.

Во исто време, Георгиева нагласи дека повеќето земји не треба да одат толку далеку, туку дека постепен пристап е посоодветен за нив, но со јасен и веродостоен план за намалување на дефицитот и долгот.

Како позитивен европски пример, таа ја посочи Италија, за која се очекува да го намали буџетскиот дефицит на околу три проценти од БДП оваа година, што е во согласност со правилата на Европската Унија. Италија сè уште има високо ниво на јавен долг, но Георгиева нагласи дека трошоците за задолжување значително се намалиле, бидејќи пазарите ја препознале сериозноста на фискалната политика што ја спроведува владата во Рим.

„Кога имате план, го спроведувате и покажувате дека сте сериозни, наградата доаѓа во пониски каматни стапки“, рече таа.

На темата за даночната политика, директорката на ММФ нагласи дека не постои универзален рецепт, но потсети на проценките на Фондот според кои минимален праг на даночни приходи од 15 проценти од БДП е неопходен за функционирање на државата. Земјите што се под тоа ниво, како и некои економии во развој, мора да ја прошират даночната основа, додека клучниот предизвик за развиените економии останува контролата на расходите и поефикасното управување со јавните финансии.

Во контекст на глобалната економија, Георгиева истакна дека светскиот раст е поотпорен од очекуваното, и покрај трговските тензии и геополитичките превирања. ММФ проектира глобален раст од околу 3,3 проценти за оваа година, додека мало забавување на 3,2 проценти се очекува во 2026 година. Според проценките на Фондот, САД би можеле да постигнат економски раст од околу 2,4 проценти, иако остави отворена врата за можноста дека реалните резултати би можеле да бидат уште подобри.

Георгиева особено го нагласи потенцијалот на вештачката интелигенција, за која ММФ проценува дека би можела да го зголеми глобалниот раст за 0,1 до 0,8 процентни поени. Сепак, таа предупреди дека околу 40 проценти од работните места во светот, па дури и 60 проценти во развиените економии, ќе бидат погодени од трансформацијата на пазарот на трудот благодарение на вештачката интелигенција.

„Ова е како цунами што го погодува пазарот на трудот - прашањето е дали сме подготвени“, рече Георгиева, додавајќи дека силните институции, избалансираните буџети и фискалните резерви се клучни за земјите да одговорат на идните шокови, пренесува Б92.

Георгиева предупреди дека вештачката интелигенција веќе ја менува структурата на пазарот на трудот, што често влијае на младите и новите учесници на пазарот, чии работни места се првите што се автоматизираат.

foto printskrin youtube