Портфолио менаџерите во Генерали Инвестментс составија резиме за тековните случувања кои влијаат врз пазарот на капитал и актуелни совети за инвеститорите.

Преглед на моменталните случувања:

Заврши септември и дојде октомври. Сепак и двата месеци се непопуларни кај инвеститорите, бидејќи тие носат нестабилност и корекција по завршувањето на летниот мир. Годинава не е ништо поразлична, но загриженоста на инвеститорите за купот нерамнотежи во глобалната економија овојпат е поголема.

Централните банки остануваат главни играчи на пазарите со нивната многу лабава монетарна политика. Тие се грижат за ликвидноста и за продолжување на поплавата од пари и следствено на тоа во одржување на каматните стапки на ниско ниво. Иако забележавме мал скок на каматните стапки од последниот преглед, особено за долгорочните обврзници, каматните стапки низ призмата во последните 20 години остануваат екстремно ниски. Исто така, гледаме дека инфлацијата станува се повеќе „леплива“ на устите на централните банкари, што значи дека таа очигледно ќе остане повишена и во 2022 година. Проценката дека инфлацијата за развиените економии во следната година може да се движи помеѓу 3,5% и 5% годишно, се чини дека е ниска во поглед на неодамнешните предизвици.

Имено, цените на енергијата во Европа и Кина продолжуваат да растат. Тоа носи со себе зголемување на цените на индустриските производи, што во крајна линија се претвора во повисоки цени за крајните потрошувачи. Цените на енергијата во Европа достигнаа нови највисоки вредности по порастот минатата недела, а индексот на суровини на Блумберг, кој мери 23 од најчесто користените извори и суровини за енергија, во понеделникот го достигна највисокото ниво во историјата, надминувајќи го нивото од 2008 и 2011 година. Растот на гасот се движи преку Атлантикот, во САД. Светската економија е глобализирана до тој степен што осамените острови ги нема повеќе. Промените во Европа или Азија имаат последици врз САД и обратно. Оваа зима ќе биде голем предизвик и за потрошувачите и за индустријата. Земјите се справуваат со проблемот на различни начини, сите на некој начин ќе ги контролираат цените. Но, проблемот е што нема доволно стока, во овој случај гас и електрична енергија. Цените може да се замрзнат, но ако нема гас и струја, едноставно нема. Вметнувањето на се поголем износ на пари во ограничена количина на стоки не може да доведе до поинаков резултат од инфлација на цените на стоките. Ние во Југославија, откривме дека ова не функционира, но историската меморија на западните земји не ја искористија оваа лекција за земјите зад железните завеси.

Енергијата е исто така стратешка грешка во транзицијата кон зелено. Транзицијата треба да биде постепена, но бидејќи брзаме да ги исполниме климатските цели и следствено на тоа да затвориме се што се базира на фосилни горива, сите заедно ќе ја платиме цената во наредниот период. Поради високите цени на енергијата, очекувањата на компаниите опаѓаат, што ја влошува довербата на бизнисмените и прогнозите за идниот економски раст.

Дополнителни проблеми и понатаму предизвикува прекинот на логистичките синџири. Во Велика Британија се уште има голем недостиг на возачи на камиони. Војската привремено ја пополни празнината и ја ублажи кризата, но стоката продолжува да стои на бродови, во пристаништа и магацини, со што се повеќе се загрозува божиќната и новогодишната сезона, која е најважна за оф-шор трговците. Ова не е само проблем во Обединетото Кралство. Тоа е глобален проблем. Ова е проблем на централните банки, кои создадоа толку многу пари од нула. Зошто некој да вози камион кога може да ископува биткоин, да игра онлајн игри или да е инфлуенсер и да заработи повеќе. Во транзицијата кон дигитално општество, очигледно заборавивме дека во животот се уште најмногу ни требаат опипливи работи што некој ги прави, а потоа ги испорачува.

Пазарите одговорија на предизвиците споменати во претходниот преглед со пад. Долгоочекуваната корекција е тука. Едноставно, се натрупаа премногу ризици за пазарот да продолжи да расте. Евергранд и кинескиот сектор за недвижности продолжуваат да носат немир на глобалните пазари, бидејќи не е јасно како колапсот на Евергранд ќе влијае на другите играчи на пазарот, како и на глобално ниво. Некои локални играчи исто така не се во можност да ги отплатат своите обврски и недостатокот на комуникација од кинеските власти може да го влоши проблемот.

Предизвиците во логистичките синџири и високите вреднувања, исто така, почнаа да вршат притисок врз најголемите технолошки компании, кои овојпат очигледно нема да го одржат пазарот на рекордни вредности. Падот на системот на Фејсбук во понеделникот ја покажа кревкоста на ИТ системите и зависноста на економијата од дигиталните алатки. Падот на ФБ беше 5%, но ништо драматично во однос на растот во последните 12 месеци. Но, ИТ индустријата е убедливо најлошата индустрија во последната недела, со пад поголем од 5%. По неа следуваат потрошувачката и комуникациската индустрија со пад од 3,5%, но и во двете индустрии има силни играчи во областа на е-трговијата, дигитализацијата и ИТ воопшто. Единствената индустрија со зелени бројки (раст од 3%) е енергијата, што се должи на зголемените цени на истата. Мали негативни приноси беа генерирани од финансиската индустрија, снабдување и недвижен имот, но заедничко за сите е тоа што се смета дека се натпросечно отпорни индустрии на инфлација. Така инфлацијата станува еден од главните фактори на пазарот и јасно е дека поместувањето на капиталот од технолошкиот сектор во енергетика, финансии и снабдување ќе продолжи, бидејќи сите три индустрии и понатаму се под просекот во портфолиото на инвеститори. Според наше мислење, трендот што започна летото ќе продолжи, бидејќи високите цени на енергијата се уште не се вклучени во цените на акциите на компаниите во енергетската и снабдувачката индустрија. Во исто време, вреднувањата во двете индустрии се умерени, а дивидендите се привлечни.

И покрај зголемената нестабилност на пазарот на обврзници, каматните стапки се уште се ниски на долг рок и последната недела не донесе многу промени. Приносот на 10 -годишната американска обврзница е 1,5%, додека на германската обврзница е околу -0,21%. Можеме да очекуваме бавен раст на профитабилноста во следните недели, главно поради повисоката инфлација. Реалните приноси ќе продолжат да бидат силно негативни. Доларот благо зајакна и се премести на ниво од 1,16 долари за евро. Силниот долар е донекаде изненадувачки, но се чини дека достигна ниво на кое тешко ќе се добие нешто од тргувањето во текот на следниве две години, доколку не се развие силна корекција на пазарот и инвеститорите не се повлечат кон побезбедни државни записи на САД.

Совети за инвеститорите:

Насоката на пазарите е диктирана од очекувањата за нивото на каматните стапки и ликвидноста обезбедени од централните банки. Очекувањата за инфлација остануваат високи и повисоката инфлација најверојатно ќе трае подолго од очекувањата на јавноста. Пандемијата останува непозната, геополитика или она што се случува во Кина го додава својот удел во промените на пазарот. Технологијата, е-трговијата и акциите на компании за работа од дома се сегменти со натпросечен раст на бизнисот базиран на долгорочни трендови, така што тие остануваат атрактивни, но пониските прогнози со најновите резултати во комбинација со високите вредности ги намалија очекувањата за раст.

Со високите вредности, геополитичките тензии и неизвесните идни политики на централната банка, инвеститорите стануваат повнимателни. Несигурноста во технолошкиот сектор и азиските пазари се воспостави со мешање на кинеските власти во економијата и самата структура и правила на пазарот.

Обврзниците се скапи, бидејќи приносите приспособени за инфлациските очекувања се мизерни, главно негативни и заедно со негативните банкарски приноси, инвеститорите продолжуваат да бидат принудени главно на инвестиции во акции и недвижен имот.

Диверзификацијата на портфолиото останува приоритет и препорачливо е портфолиото да се подели на различни класи, меѓу акции, обврзници или пари. Инвестициите надвор од технолошкиот сектор остануваат атрактивни поради пониските вредности и различната динамика на развој на индустријата. Во последните недели, секторите енергетика, снабдување и финансии дојдоа до израз, како заштита од инфлација и се разбира, поради силниот раст на цените на енергијата, што се рефлектира и во нивните биланси. Пониските вредности во здравствената индустрија минатата недела поради обновениот обид за реформа на здравствениот систем во САД ја направија помалку привлечна. Меѓу регионите, Европа се издвојува по атрактивност, на САД им треба поголема претпазливост поради големата тежина на ИТ компаниите, а Кина и нејзините пазари во развој остануваат ризични поради неодамнешните настани и со тоа помалку привлечни за пократкорочни инвеститори. Тешко е да се предвидат деловните активности. За трпеливи долгорочни инвеститори, поради поволните вреднувања, се појавуваат одредени можности за инвестирање. За мал дел од портфолиото, добрите приноси од дивиденда и привлечните вреднувања ја одржуваат атрактивноста на нашиот регион во Централна и Југоисточна Европа.

Инвеститорите со долгорочни цели за штедење треба да истраат и да продолжат да вршат периодични плаќања, а оние кои би инвестирале поголем износ, истиот треба да го распоредат во подолг временски период. Дигитализацијата, автоматизацијата, е-трговијата, работа од дома, почистата енергија, водењето бизнис во согласност со општествените и нормите на животната средина и почитувањето на таканаречените препораки за ЕСГ се долгорочни трендови и фокусирањето на долгорочните трендови историски е важна компонента во постигнување на натпросечни приноси.