Рускиот гигант „Гаспром“ го комплетираше списокот на европски компании кои одбија да платат за гас во рубљи. Станува збор за шест компании од пет земји кои не го исполнија барањето на Русија да плаќаат гас во рубљи, додека повеќето европски компании и земји сепак ја прифатија новата шема за плаќање. Бидејќи роковите за плаќање во мај поминаа, не се очекува другите европски компании да се откажат од увозот на руски гас, пишува „Б92“.

Снабдувањето со гас најпрво беше прекинато за бугарскиот увозни, а потоа и за полскиот „ПГНиГ“ во април, по што беше затворен вентилот и за финскиот увозник на 21 мај, а на 31 мај гасот од Русија престана да се доставува до холандската компанија „ГасТера“. Од 1 јуни прекинати се испораките за данската компанија „Орстед“ и германската „Шел енерџи“. Претходно, на почетокот на април, Литванија објави дека го прекинала увозот на гас од Русија.

- Верувам дека ова е максималниот број на компании кои одбија да се префрлат на плаќања во рубља. Нашиот институт и други експерти предвидоа токму таков список. Данската и холандската влада официјално им забранија на нивните компании да се префрлат на шемата за плаќање рубљата во април. Финска се приклучи - изјави Алексеј Громов, директор на Московскиот институт за енергетика и финансии.

Компаниите од другите европски земји продолжија да увезуваат руски гас, но не излегоа во јавноста со деталите од нивниот нов договор со Гаспром. Повеќето тврдат дека сè уште плаќаат во евра, а да не зборуваме за отворање банкарски сметки во рубљи во Гаспромбанк. Компанијата МВМ од Унгарија наведува дека „плаќа во евра, а Гаспромбанк ги претвора во рубљи и му ги исплаќа на Гаспром“, пренесува Политико.

Германската компанија ВНГ објави дека нивните сметки ќе продолжат да бидат деноминирани во евра што ги плаќа Гаспромбанките во согласност со процедурата и дека претпоставува дека „претворањето во рубљи нема да предизвика никакви тешкотии“, наведувајќи дека „отварањето на сметката помина целосно без проблеми“.  Германскиот увозник RWE објави дека е „подготвен да плати во евра“, како и дека ги отворил соодветните сметки. „Постапуваме во согласност со европските и германските регулативи“, велат од компанијата.

Германски Унипер, еден од партнерите на Гаспром во финансирањето на проектот Северен тек 2, потврди дека отворил сметка во Гаспромбанк и на тој начин направил договор за плаќање во евра во согласност со новиот механизам за плаќање Друга компанија вклучена во изградбата на Северен поток 2“, францускиот Engie изрази минатонеделна подготвеност да ги исполни своите обврски за плаќање се додека тоа е во согласност со европската рамка за санкции. Бидејќи во меѓувреме нивното снабдување со гас не е прекинато, логично е да се заклучи дека и тие платиле.

Италијанската компанија Ени во средината на мај објави дека започнала „процес на отворање две сметки во Гаспромбанк“, а австриската ОМВ изјави дека „процесот на плаќање го применила во согласност со санкциите кои обезбедуваат испораката на гас да може да се плати навреме. “. Чешката компанија ЧЕЗ кусо соопшти дека исплатата ја извршила во евра согласно препораката на Европската комисија. „Нема да коментираме детали“, велат чешките увозници на руски гас.

Словачката СПП, исто така, тврди дека ја платила фактурата во евра според сегашниот договор „врз основа на мислењето на ЕУ дека таквото плаќање не е прекршување или заобиколување на санкциите. Геоплин од Словенија соопшти дека се договорила со рускиот партнер за процедура за плаќање во рамките на мерките и препораките на институциите на ЕУ“.

Пресметката покажува дека Гаспром изгубил договори за испораки од 20 до 30 милијарди кубни метри годишно, што претставува 12 до 20 отсто од вкупниот извоз на руски гас во ЕУ, кој во 2021 година достигна околу 155 милијарди кубни метри. Во април, пак, имаше значителен прилив на течен природен гас во Европа, при што најголемите количества пристигнаа на терминалите во британските пристаништа.

Холандија и Данска сметаат на тој гас, како и на испораките од Норвешка. Финска планира да се снабдува преку гасовод од Естонија, додека Полска смета на пратките на течен гас што ќе пристигне во нивните пристаништа, како и на балтичкиот гасовод, кој би добивал гас од Норвешка. И Полска има полни резервоари со руски гас. Бугарија смета на гас од Азербејџан кој ќе пристигне преку Грција. За потсетување, Русија од 1 април прифаќа само плаќања за гас во рубли од купувачите од ЕУ. За таа цел, на европските компании им предложи шема за отворање две сметки во Гаспромбанк, едната во евра, а другата во рубљи.