Урамено меѓу два високи прозорци кои доминираат во дневниот простор во станот на осмиот кат на Јанис Бутарис, Егејското Море блеска во полноќни тонови на индиго и сребро. 

Бутарис, кој е градоначалник на северниот грчки град Солун (познат меѓу неговите жители како Салоника), посочува една знаменитост на хоризонтот: планината Олимп, митскиот дом на грчките богови, каде Александар Велики нудел жртви пред да застане да ја освои Азија. „Не можев да се извлечам од оваа визија, дури и ако сакав", вели тој. „Го гледам и секој ден од мојот кабинет, но не сум се уморил од тоа. Иако доаѓам од планински град, сакам да живеам што е можно поблиску до морето“.

„Седнуваме на трпезариска маса лакирана во црна боја, каде што Бутарис служи чаши со силно црно кафе и чинија со минијатурни пити од сирење, солунски специјалитет, под погледот на женска манекенка од 1970-тите. Понатака има фигура која е дел од неговата колекција на кич, а според она што го кажал, поседува речиси 6.000 парчиња. „Почнав да ги собирам, бидејќи ја видов убавината во таа грдотија“, вели тој. Имам навика да собирам мали сувенири од продавници насекаде каде што патувам. Поголемите парчиња доаѓаат од грчки продавници.“ - вака Фајненшал тајмс ја започнува приказната за Бутарис грчкиот градоначалник кој во текстот се осврнува и на последните случува на релација Скопје-Атина.

Најголемиот дел од колекцијата е во склад и чека да биде прикажан од Солунската уметничка галерија откако изложбата во Атина привлече повеќе посетители отколку што се очекуваше. Но, некои парчиња се внимателно лоцирани околу малиот модерен стан: порцеланска балерина над каминот; гуштери, жаби и минијатурни бувови се натпреваруваат за простор со средни автомобили. Бутарис, кој овој месец полни 76 години оди по патот на неговиот втор мандат-  продолжува медиумот кој го пренесува впечатокот на дописникот од Атина за ФТ кој понатаму кажува дека Бутарис ја пренел семејната винопроизводителна компанија пред 20 години на двајцата синови. 

„Тоа беше идеја на мојата сопруга откако децата го завршија своето образование и се приклучија на бизнисот“, вели тој кој додава дека ја прифатил веднаш идејата на сопругата која била целосно во право.

„Бев веќе нестрплив да влезам во јавниот живот. Сакав да помогнам за промовирање на северната грчка винарска индустрија, која тогаш почнуваше да цвета. Ова доведе до неговиот избор за градоначалник.“ - Тој беше избран во 2011 година како независен кандидат кој се промовираше на платформа со цел да го заживее наследството на Солун и да го претвори во дестинација за културен туризам.

За многу гласачи, визијата на Бутарис открива можности за град кој е внатрешно надвор од националистичката локална политика. Неговите претходници како градоначалник ги славеле достигнувањата на Александар Велики.

Кога Бутарис ја поддржал реставрацијата на една зграда, позната како родно место на Ататурк, тој се соочил со критики за обновување на болните спомени за семејствата кои ги изгубиле роднините во војната Мала Азија. 

Појавата на нечувствителност кон загриженоста на гласачите е опасност за работата, вели тој. "Што и да сум сторил како градоначалник ги вознемирило луѓето“- додал тој.

Куќата на Ататурк е само еден пример. Но, според мене, историјата е важна. Не можете да ја градите иднината на градот без да го знаете своето минато и да го споделувате своето наследство, добро и лошо, е многу важно за доброто на туризмот. „Солун страда од вториот грчки град“, вели тој. 

Понатаму во текстот се раскажува како Бутарис во дневната соба полна полици за книги  - дела на политиката, грчката литература и балканската историја му покажал на дописникот фотографија од неговиот татко, Кир Јанис, кој се преселил од Науса до Солун за да отвори винска продавница. 

Неговото семејство има влашки корени, етничко малцинство распоредено низ Балканот. 

„Од пастири, станавме лозари и трговци, но нормално ние останавме надвор од политиката“, вели тој, пишува ФТ.

Прекарот на Бутарис во градското собрание е „пират“ - тој има тетоважа на гуштер на десната рака и бил страстен пушач до почетокот на оваа година, кога бил подлежен на ангиопластика, но тој ја чува кутијата цигари покрај неговата шолја за кафе. Откако неговата жена умрела во 2007 година, тој паднал под влијание на алкохолизам. Тој се откажал од алкохол, но сепак ужива во дегустациите во визбата Науса. 

-Неговиот план за обновување на космополитско минато на градот е напредок, вели тој. Бројот на странски посетители е повеќе од двојно. Куќата Ататурк, која може да се пофали со восочни фигури на основачот на современата турска држава, е популарна кај турски посетители. Турците исто така почнале да купуваат станови во градот, искористувајќи го грчкиот закон кој нуди дозволи за престој на купувачите кои трошат 250.000 евра или повеќе. Бутарис се сеќава како дете го слушал раскажувањето на неговиот татко за исчезнување на еврејската заедница во Солун за време на германската окупација на Грција во Втората светска војна. Повеќе од 60.000 луѓе беа однесени во концентрациони логори во централна Европа. Само мал број се вратија. Сега се гради музеј за холокауст, финансиран од странство. „Има многу повеќе што можеме да направиме, особено кога станува збор за враќање на еврејските споменици. Во Солун имаше скоро 40 синагоги, сега има само една“ - вели тој. 

Новинарот го прашува за неговото гледиште за македонското прашање за името, кое се одразува во Солун. Тоа е многу актуелно: грчкиот и македонскиот премиер на 12 јуни се согласија за ново име за северниот сосед на Грција - Северна Македонија - да го заменат застарениот термин ФИРОМ (Поранешна Југословенска Република Македонија), пишува Фајненшал тајмс. 

Понатаму пишува дека Грција ја држела Македонија како заложник 27 години, блокирајќи го патот на земјата за членство во НАТО и во ЕУ, ако не прифати име кое не подразбира тврдење за наследството на Александар Велики. 

„Во теорија, деценискиот спор заврши. Но, реакцијата во двете земји е силна. Многумина од Солунците се навредуваат алудирајќи на фактот дека треба да го споделат својот локален херој со претежно словенска земја. Некои сметаат дека Грција капитулирала под притисок од ЕУ. Националистичките фракции во Скопје спроведоа протести дури и кога македонскиот парламент го одобри договорот. Бутарис беше меѓу првите грчки бизнисмени кои воспоставија контакти во Македонија по прогласувањето независност од Југославија. На новогодишната ноќ, исто како што започнаа и преговорите за тоа како да се нарекува Македонија, тој го освои локалното јавно мислење со тоа што го прими македонскиот премиер Зоран Заев на вечера во еден од најпознатите ресторани во Солун.-пишува ФТ/

„Верувам дека овој договор ќе донесе добри резултати, но мораме да работиме напорно со Атина и Скопје да го имплементираме и да ги смириме националистичките чувства на двете страни“, вели тој.

„Има многу чувства околу античкото минато на Грција. Но, кога се обидувате да решите комплексен проблем, мора да издвоите чувство и да ги разгледате интересите, и тоа е во наш интерес да се задржат добрите односи со оваа земја. Повеќе од еден милион Македонци секоја година доаѓаат во Солун и тоа е добро за градот. “

Бутарис вели дека ќе одлучи поблиску до градоначалничките избори следната пролет дали да се кандидира за трет мандат. Но, тој решил да се пресели во куќа. Тој и неговата партнерка Марија, кој управува со бизнис за производство на накит, бараат поголем простор за да направат медсто за своите две деца од училишна возраст. 

„Сепак, тоа трае подолго време“, вели тој. “Треба да има вистинска глетка кон морето“. 

Керин Хоуп е дописникот на Атина и автор на текстот за Фајненшал тајмс.

Извор/Фото - Financial Times - .Kerin Hope