Европејците живеат подолго, а просечниот животен век во Европската Унија достигна 81,5 години. Иако ова е генерално одлична вест, тоа претставува огромен притисок врз одржливоста на постојните пензиски системи. Постојано намалениот број работници поддржува постојано зголемен број пензионери, поради што многу земји се свртуваат кон неизбежното, но непопуларно решение - продолжување на работниот век.

Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД) предвидува дека до 2060 година старосната граница во Европската Унија ќе се приближи до 67 години, а неколку земји ќе ја преминат границата од 70 години.

Еве како изгледа мапата на пензиските реформи низ целиот свет и што нè очекува во наредниот период.

Европски рекордери: Кој ќе работи најдолго

Данска (70 години): Апсолутен рекордер во Европа. Данскиот парламент усвои регулатива со која се зголемува старосната граница за лица родени по 31 декември 1970 година на 70 години. Данскиот систем е поврзан со животниот век и се ревидира на секои пет години.

Грција (возраст 68,5): Поради строгите реформи, се очекува до 2030 година, Грците да се пензионираат на 68,5 години, што во тој период ќе биде половина година подолго отколку во Данска.

Ирска (возраст 68): Планира постепено зголемување на старосната граница на 68 години до 2028 година.

Германија (возраст 67): Стандардната граница постепено се зголемува секоја година и ќе достигне 67 години до 2031 година. Германската министерка за економија, Катерина Рајхе, неодамна предложи ограничувањето во иднина задолжително да се поврзе со зголемувањето на очекуваниот животен век, што би значело уште подолг работен век за помладите генерации.

Светот испробува нови модели

Унгарија: Од 1 јануари 2026 година, претходната строга возраст за пензионирање ќе биде укината. Повеќе нема да биде задолжително лицето да наполни 65 години, но ќе може слободно да одлучи кога ќе се пензионира во зависност од неговото здравје и финансии, под услов да има минимум 20 години стаж за да добие целосна пензија.

Јапонија: Иако јапонското општество е едно од најстарите, законската возраст за пензионирање остана на 60 години. Сепак, јапонските компании развија систем на „повторно вработување по пензионирање“, каде што работниците по 60-годишна возраст потпишуваат нови договори, овозможувајќи им да работат до 65-годишна возраст, што обезбедува пониски трошоци за компанијата, без да се загрози вработувањето на младите луѓе.

Бунтови и суспензии на законот: Случајот на Франција oд друга страна, покажува дека некои земји се соочуваат со огромен јавен отпор. Во Франција, Националното собрание неодамна гласаше за суспендирање на контроверзниот закон за пензиска реформа кој требаше да ја зголеми старосната граница од 62 на 64 години. Овој потег ефикасно ја замрзнува француската старосна граница на 62 години и девет месеци, барем до по претседателските избори во 2027 година.

Што значи ова за граѓаните?

Иако економистите објаснуваат дека зголемувањето на границата за пензионирање директно ги спасува јавните финансии и ги олеснува државните буџети, работниците предупредуваат дека системот не е фер. Фактот дека Европејците живеат подолго не мора да значи дека се здрави и способни да работат подолго.

Работниците на физички напорни работни места истакнуваат дека е невозможно да се извршуваат тешки работи до 70-годишна возраст без сериозни здравствени последици, а има сè повеќе повици за воведување диференцирани пензиски модели и ограничувања во зависност од видот на професијата.

Извор: Блиц Бизнис

foto freepik.com