Во последниве години, Европската Унија(ЕУ) ја интензивираше својата соработка со Централна Азија, а Казахстан се најде во центарот на таа стратегија.

Пакетот „Глобален гејтвеј“ вреден 12 милијарди евра, развојот на транспортни коридори, енергетски проекти и договори за критични суровини покажуваат дека Брисел го гледа регионот како важен партнер.

Сепак, министерот за наука и високо образование на Казахстан, Сајасат Нурбек, смета дека европскиот пристап има сериозен недостаток - тој е фокусиран речиси исклучиво на ресурсите, додека потенцијалот за научна и технолошка соработка е во голема мера игнориран.

Првиот самит на Европската Унија и Централна Азија одржан во Самарканд означи нова фаза во односите меѓу двете страни. Со инвестициски пакет од 12 милијарди евра, ЕУ има за цел да обезбеди пристап до критични суровини, да ги подобри транспортните врски и да ја зајакне енергетската и дигиталната инфраструктура на регионот.

Нурбек го поздравува таквиот интерес, но предупредува дека речиси сите пари се фокусирани на она што може да се извлече или транспортира од Централна Азија.

„Ниедно евро не е насочено кон она што може да се создаде заедно“, истакнува тој.

Според него, Казахстан сè уште се смета за извор на суровини и транзитен коридор, а не за партнер способен да придонесе за развој на нови технологии и знаење.

Според Нурбек, станува збор за конкретни институционални промени што создаваат услови за сериозни меѓународни партнерства.

Речиси половина од истражувачите се помлади од 40 години, додека учеството на жените во научната заедница постојано расте.

Во исто време, во земјата функционираат околу 40 партнерства со странски универзитети. Меѓу нив се Универзитетот Кардиф, Хериот-Ват, Ковентри, Универзитетот Квинс Белфаст, Универзитетот во Аризона, како и неколку европски високообразовни институции од Франција, Германија и Италија.

Ова покажува дека меѓународната академска заедница веќе го препознава потенцијалот на Казахстан како образовен и истражувачки центар.

Казахстан верува дека има што да ѝ понуди на Европа кога станува збор за истражувања поврзани со климатските промени, енергетската транзиција, управувањето со водните ресурси и развојот на нови технологии.

Благодарение на својата географска локација, земјата има уникатни истражувачки ресурси, вклучувајќи го Каспиското Море, степите и глечерите на Тиен Шан, кои претставуваат значајни лаборатории на отворено за проучување на климатските и еколошките процеси.

Нурбек вели дека неговата земја не пристапува кон Европската Унија како примател на помош, туку како партнер со сериозни истражувачки капацитети и млада научна заедница.

Според него, прашањето за Брисел не е дали Централна Азија е важна, туку дали европската истражувачка политика ќе ги следи геополитичките амбиции на Европската Унија.

Казахстан, заклучува тој, не сака да биде само извор на суровини што другите ќе ги преработуваат, туку партнер во создавањето знаење, технологија и иновации, објавува seebiz.