ЕНЕРГЕТСКАТА КРИЗА СЕ ПОВЕЌЕ ЈА СЛАБЕЕ ЕВРОПСКАТА ЕКОНОМИЈА Американската доминација би можела да ја замени руската
Во последните месеци Европа на секој начин се обидуваше да ја намали зависноста од руските енергетски извори, но се почести се предупредувањата дека санкциите воведени кон Русија би можеле да се вратат во нејзината економија како бумеранг. Додека таа се ослободува од една зависност, експертите истакнуваат дека сега и се заканува друга - од Америка.
Како во популарната поговорка која гласи, додека двајца се расправаат, третиот користи, додека Русија заработува помалку од гасот, а Европа се обидува да заштеди енергија и нервозно ја чека претстојната зима, САД продаваат гас на Стариот континент и до четири пати поскапо отколку на нејзината територија. Ова го истакна францускиот министер за финансии Ле Мер, кој предупреди дека конфликтот во Украина не смее да заврши со американската економска доминација и слабеењето на Европската унија.
Францускиот министер за финансии Бруно Ле Мер предупреди дека не треба да им се дозволи на САД да доминираат на глобалниот енергетски пазар додека Европската унија ги трпи последиците од конфликтот во Украина. Тој го опиша како неприфатливо тоа што Вашингтон „го продава својот течен природен гас по цена четири пати повисока од цената по која американските бизнисмени го купуваат“.
Ле Мер истакна дека економското слабеење на Европа не е во ничиј интерес. Тој инсистираше на потребата да се градат „економски односи кои се поизбалансирани во однос на енергијата меѓу нашите американски сојузници и европскиот континент“.
Пред конфликтот во Украина, Русија беше најголемиот снабдувач на гас во ЕУ со 45 проценти. Сепак, поради санкциите воведени кон Москва во последните месеци, испораките на руски гас во ЕУ се значително намалени. Соочени со енергетска криза, земјите од ЕУ побрзаа да ги наполнат своите складишта - нивото на резерви во подземните складишта беше близу 91 процент во понеделникот, според Гас Инфраструктура Европа. Објектите за складирање се претежно полни со течен природен гас (LNG) и во моментов се на највисоко сезонско ниво од најмалку 2016 година, според податоците собрани од Bloomberg.
Сепак, увозот на ЛНГ од странство чини многу повеќе од гасот испорачан со гасоводот од Русија според долгорочни договори, а цените на енергијата во блокот продолжуваат да растат. ЕУ размислуваше за ограничување на цените на природниот гас за сите добавувачи, но многу земји се противат. Норвешка, земја која не е членка на ЕУ, но партнер во Европската економска област (ЕЕА) и еден од најголемите добавувачи на гас во ЕУ, неодамна предупреди дека потег како овој може да ја влоши ситуацијата, принудувајќи ги извозниците да ги пренасочат испораките на други пазари.
Инфлацијата во еврозоната достигна двоцифрена бројка и уште еден нов рекорд во септември, бидејќи последиците од руската војна во Украина продолжуваат да носат голем данок врз европските економии. Евростат, агенцијата за статистика на Европската унија, проценува дека инфлацијата во еврозоната на 19 земји достигнала 10 отсто во септември, наспроти 9,1 отсто во август.
Последното поскапување беше поттикнато од енергијата, чија цена сега е за 40,8 отсто повисока од истиот месец лани, додека храната, алкохолот и тутунот поскапеа за 11,8 отсто на годишно ниво. Балтичките земји и понатаму се најтешко погодени со стапки на инфлација од 24,2 отсто во Естонија, 22,5 отсто во Литванија и 22,4 отсто во Латвија.
Енергетскиот експерт Милош Здравковиќ смета дека Европа мора да води енергетска политика и да гледа на сопствените интереси.
„Економијата на ЕУ изгуби многу поради оваа војна, оваа криза и политиката на санкции. Нашиот енергетски систем се заснова на Европа и сите овие промени директно се прелеваат кај нас. Кога нема извори на енергија, сè застанува. Зошто беше Европа а Америка водечките сили“ што се однесува до Америка, јасно е, моќта на САД се заснова на вредни Американци и евтини извори на енергија. А што е со етиката на Европа, имавме најповолни цени од Русија, интеграција на енергетската политика и сега наеднаш се откажуваме од тоа“, вели Здравковиќ за „Блиц.рс“.
Тој забележува дека европската економија ја губи конкурентноста со американската, бидејќи е принудена да купува многукратно поскапи извори на енергија, што драстично ги зголемува трошоците за производство.
„Доволно е да се потсетиме дека во октомври минатата година Германците плаќаа 230 долари за 1.000 кубни метри гас, ние 270, Турците 210, а сега тие одат и до 2.000 долари. Од друга страна, во Америка гасот е околу 310 долари на берзата Тие бројки најдобро ја илустрираат предноста на Америка“, вели Здравковиќ.
Тој вели дека не е чудно што предупредувањата за важноста на енергетската и економската независност на Европа доаѓаат од Франција.
„Франција имаше Де Гол и независна политика, независна нуклеарна програма, и од нив се очекува да ја водат Европа во друга насока. Самата нуклеарна програма на Франција е посилна од целата останата Европа заедно. Не сум изненаден од нив“, вели Здравковиќ.
